GRAMSH,07 gusht 2026 / Albania Express News/-Gramshi është shndërruar në qendrën e një projekti të rëndësishëm ndërkombëtar kinematografik, me nisjen e xhirimeve të filmit dokumentar “Where a Name is Born” (“Ku Lind një Emër”), një vepër që synon të hedhë dritë mbi rrënjët historike dhe kulturore të trashëgimisë arbëreshe të mendimtarit dhe filozofit të njohur italian Antonio Gramsci.
Projekti realizohet nga regjizorja Stefania Muresu dhe Fabian Volti, bashkëregjizor dhe producent i Roda Film, në bashkëpunim me Bashkinë Gramsh dhe Qendrën Kulturore “Vëllezërit Çetiri”. Dokumentari pritet të sjellë një qasje të re mbi historinë e lidhjeve mes Shqipërisë dhe komuniteteve arbëreshe të Italisë së Jugut, duke e vendosur Gramshin në qendër të këtij rrëfimi.
Filmi eksploron trashëgiminë arbëreshe të Antonio Gramscit përmes qytetit të Gramshit dhe zonave përreth, duke ndjekur gjurmët historike të origjinës së mbiemrit Gramsci. Përmes kërkimeve në terren, intervistave dhe materialeve dokumentare, autorët synojnë të zbulojnë historitë që lidhen me migrimin e arbëreshëve, ruajtjen e identitetit të tyre, qëndresën ndër shekuj dhe kujtesën kulturore që vazhdon të jetë pjesë e rëndësishme e këtij territori.
Dokumentari nuk fokusohet vetëm te historia e një emri, por synon të ndërtojë një urë mes së kaluarës dhe së tashmes, duke evidentuar marrëdhëniet e hershme kulturore mes Shqipërisë dhe diasporës arbëreshe në Itali. Përmes këtij rrëfimi, filmi pritet të sjellë në vëmendje rëndësinë e trashëgimisë historike si një element që vazhdon të ndikojë në identitetin kulturor të komuniteteve në të dy brigjet e Adriatikut.
Bashkia Gramsh, nën drejtimin e kryetarit Besian Ajazi, ka shprehur mbështetjen për realizimin e këtij projekti, duke e konsideruar atë një mundësi të rëndësishme për promovimin e historisë, kulturës dhe potencialit turistik të zonës në arenën ndërkombëtare.
Xhirimet do të zhvillohen në disa pika të Gramshit dhe rajonit përreth, ku ekipi realizues do të dokumentojë peizazhet, dëshmitë historike dhe elementët e trashëgimisë kulturore që lidhen me këtë histori. Pritet që filmi të marrë pjesë në festivale ndërkombëtare të filmit dokumentar, duke e bërë Gramshin dhe historinë e tij pjesë të një audience shumë më të gjerë.
“Where a Name is Born” synon të jetë më shumë se një dokumentar historik; ai paraqitet si një rrëfim mbi rrënjët, kujtesën dhe identitetin, duke sjellë në vëmendje historitë e njerëzve dhe komuniteteve që, edhe pas shekujsh, vazhdojnë të mbajnë gjallë lidhjet mes Shqipërisë dhe botës arbëreshe.
