TIRANË ,23 korrik 2024/Albania Express News/-Partia Socialiste ka publikuar raportin përfundimtar për reformën administrativo-territoriale, një dokument voluminoz prej 357 faqesh, ku analizohen katër skenarë të mundshëm për rikonfigurimin e qeverisjes vendore pas zgjedhjeve të ardhshme lokale. Megjithatë, raporti nuk propozon një hartë të re administrative dhe as nuk përcakton numrin përfundimtar të bashkive që mund të ketë Shqipëria në të ardhmen.
Në dokument theksohet se qëllimi i analizës është vlerësimi i efektivitetit të ndarjes aktuale administrative dhe identifikimi i modeleve që mund të përmirësojnë funksionimin e pushtetit vendor, duke marrë në konsideratë zhvillimet demografike, ekonomike dhe institucionale të viteve të fundit.
Në parathënien e raportit, bashkëkryetari i komisionit për reformën territoriale, Arbër Mazniku, argumenton se harta e miratuar 12 vite më parë nuk i përgjigjet më realitetit aktual të vendit.
Sipas tij, Shqipëria ka pësuar ndryshime të ndjeshme në shpërndarjen e popullsisë dhe të aktivitetit ekonomik. Disa zona kanë njohur rritje të konsiderueshme, ndërsa të tjera janë prekur nga emigracioni dhe tkurrja e popullsisë, duke krijuar vështirësi për një pjesë të bashkive në sigurimin e të ardhurave, burimeve njerëzore dhe kapaciteteve administrative.
“Shqipëria e sotme nuk ka më të njëjtën shpërndarje të popullsisë dhe të aktivitetit ekonomik që kishte kur u përcaktua ndarja aktuale administrative. Disa zona janë rritur, ndërsa të tjera kanë humbur një pjesë të konsiderueshme të popullsisë. Një numër bashkish përballen me vështirësi për të siguruar financa të qëndrueshme, staf të kualifikuar dhe kapacitete të mjaftueshme administrative. Për këtë arsye, harta ekzistuese duhet të vlerësohet në raport me realitetin e ri demografik, ekonomik dhe funksional të vendit”, shprehet Mazniku në raport.
Dokumenti analizon katër modele të ndryshme për organizimin e pushtetit vendor:
- Decentralizimi asimetrik, duke ruajtur numrin aktual të bashkive, por me kompetenca të ndryshme sipas kapaciteteve dhe karakteristikave të secilës.
- Bashkime të mëdha të bashkive, ku njësitë vendore do të konsolidohen dhe do të ushtrojnë të gjitha funksionet administrative.
- Bashkime të shkallës së mesme, të shoqëruara me rialokim të funksioneve plotësuese mes niveleve të qeverisjes.
- Modeli me bashki të fokusuara vetëm në funksionet bazë, ku një pjesë e përgjegjësive do të menaxhohej nga struktura të tjera.
Raporti nuk rekomandon një prej këtyre skenarëve si zgjidhje përfundimtare, por i paraqet ato si alternativa që do të shërbejnë si bazë për diskutimet politike dhe institucionale mbi reformën e re territoriale.
Debati për rishikimin e hartës administrativo-territoriale pritet të intensifikohet në muajt në vijim, ndërsa çdo ndryshim eventual do të kërkojë një proces të gjerë konsultimi dhe miratim në Kuvend.