TIRANË ,16 korrik 2026/Albania Express News/-Shqipëria po përballet me një nga sfidat më serioze demografike të dekadave të fundit, teksa rënia e lindjeve, emigracioni i vazhdueshëm dhe plakja e popullsisë po ndikojnë ndjeshëm në strukturën sociale dhe ekonomike të vendit. Sipas Raportit Botëror të Migracionit 2026, Shqipëria renditet ndër vendet europiane më të prekura nga kombinimi i fertilitetit të ulët dhe largimit masiv të popullsisë në moshë riprodhuese.
Raporti evidenton se tendencat demografike në Europë po ndryshojnë me ritme të shpejta, por në Ballkanin Perëndimor situata është edhe më shqetësuese. Shqipëria, së bashku me Lituaninë, Moldavinë dhe Bosnjë-Hercegovinën, përmendet si një nga vendet ku emigracioni po ndikon drejtpërdrejt në uljen e numrit të lindjeve, pasi një pjesë e madhe e të rinjve zgjedhin të krijojnë jetën dhe familjet jashtë vendit.
Ndryshe nga tendenca europiane, ku numri i qytetarëve që jetojnë jashtë vendeve të tyre ka rënë nga rreth 20 milionë në vitin 1990 në 16 milionë në vitin 2024, Shqipëria vazhdon të ndjekë një trajektore të kundërt. Numri i shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit ka ardhur në rritje, duke reduktuar potencialin demografik dhe fuqinë punëtore të vendit.
Një tjetër tregues alarmues është niveli i ulët i lindshmërisë. Shqipëria tashmë klasifikohet ndër vendet ku fertiliteti ka zbritur nën nivelin e nevojshëm për zëvendësimin e popullsisë. Kjo do të thotë se brezat e rinj nuk janë më të mjaftueshëm për të zëvendësuar popullsinë ekzistuese, duke sjellë plakje të shpejtë dhe tkurrje graduale të numrit të banorëve.
Ekspertët vlerësojnë se emigrimi i të rinjve e përkeqëson edhe më tej këtë fenomen. Largimi i qytetarëve në moshë riprodhuese nuk ndikon vetëm në uljen e lindjeve, por edhe në mungesën e fuqisë punëtore, rënien e konsumit, tkurrjen e bazës së taksapaguesve dhe vështirësitë për të mbështetur sistemet e pensioneve dhe shërbimeve sociale në të ardhmen.
Raporti bën një krahasim edhe me vendet e Europës Perëndimore. Shtete si Gjermania apo Italia, megjithëse përballen gjithashtu me lindshmëri të ulët, arrijnë ta zbusin rënien e popullsisë falë flukseve të larta të emigrantëve që vendosen dhe punojnë atje. Ndërkohë, vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Shqipërinë, vazhdojnë të humbasin kapital njerëzor pa arritur ta kompensojnë atë përmes imigracionit.
Analiza e periudhës 2005–2024 tregon se ndërsa vende si Luksemburgu, Malta dhe Irlanda kanë regjistruar rritje të popullsisë, një pjesë e madhe e vendeve të Europës Lindore dhe Ballkanit kanë pësuar tkurrje të vazhdueshme. Për Shqipërinë, projeksionet mbeten pesimiste, pasi tendenca e rënies së popullsisë pritet të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme nëse nuk zbatohen politika efektive për mbështetjen e familjeve, rritjen e lindshmërisë dhe frenimin e emigrimit të të rinjve.
Raporti nënvizon gjithashtu se pasiguria gjeopolitike, konfliktet dhe ndryshimet në korridoret migratore kanë transformuar hartën e lëvizjes së popullsisë në Europë, duke e bërë Gjermaninë një nga destinacionet më tërheqëse në nivel global. Për Shqipërinë, megjithatë, sfida mbetet shumë më e madhe: krijimi i kushteve ekonomike dhe sociale që të rinjtë të zgjedhin të jetojnë, punojnë dhe krijojnë familje në vendin e tyre.
Ekspertët paralajmërojnë se, në mungesë të reformave të thella në tregun e punës, politikat familjare dhe zhvillimin ekonomik, Shqipëria rrezikon të përballet me pasoja afatgjata, ku rënia e popullsisë do të ndikojë jo vetëm në ekonominë kombëtare, por edhe në zhvillimin social dhe qëndrueshmërinë e vendit në dekadat që vijnë.