Nga Vladimir Selamaj
ATHINË ,20 shtator 2026 /Albania Express News/-Ka momente kur një komb duhet të ndalet, të marrë frymë dhe të pyesë veten: Ku po shkojmë?
Zhvillimet e fundit rreth Gjykatës Speciale në Hagë kanë rikthyer në qendër të vëmendjes një debat të fortë në hapësirën publike shqiptare. Por ajo që duhet të na shqetësojë nuk është vetëm përmbajtja e këtij debati. Është edhe mënyra se si ai po zhvillohet.
Në televizionet shqiptare, në portale dhe veçanërisht në rrjetet sociale, shpesh po përdoret një gjuhë që nuk na ndihmon të kuptojmë më mirë të vërtetën, por që rrezikon të thellojë hendekun mes shqiptarëve të Shqipërisë dhe Kosovës.
Dhe kjo duhet të na shqetësojë të gjithëve.
Të debatosh për historinë është e drejtë. Të kritikosh politikanët është e drejtë. Të kundërshtosh një vendim gjykate është e drejtë. Të shprehësh një qëndrim ndryshe është pjesë e një shoqërie demokratike.
Por kur debati politik apo historik shndërrohet në përçmim, fyerje dhe armiqësi ndaj shqiptarit që jeton në anën tjetër të kufirit, atëherë kemi kaluar një vijë të rrezikshme.
Nuk mund ta ndërtojmë të ardhmen duke e parë njëri-tjetrin si armiq.
A po harrojmë se jemi një komb?
Për vite me radhë kemi dëgjuar thirrjen për Bashkim Kombëtar.
Por çfarë kuptimi ka kjo thirrje nëse sot shqiptarët përplasen me njëri-tjetrin për çdo çështje, nëse politika i ndan, mediat i përplasin dhe rrjetet sociale i kthejnë kundërshtarët politikë në armiq?
Bashkimi nuk fillon domosdoshmërisht nga ndryshimi i kufijve.
Bashkimi fillon nga gjuha, kultura, arsimi, ekonomia, komunikimi dhe respekti i ndërsjellë.
Bashkimi fillon atëherë kur shqiptari i Tiranës respekton shqiptarin e Prishtinës; kur shqiptari i Prishtinës respekton shqiptarin e Tetovës, Ulqinit, Preshevës apo Çamërisë; dhe kur të gjithë kuptojmë se dallimet politike nuk duhet të na kthejnë kundër njëri-tjetrit.
Kush fiton nga përçarja?
Kjo është një pyetje që duhet bërë pa emocione dhe pa konspiracione.
Nuk është e nevojshme të shpikim komplote për të kuptuar një të vërtetë të thjeshtë: një shoqëri e përçarë është më e dobët se një shoqëri që di të bashkëpunojë.
Në këtë pikë, përgjegjësi të madhe kanë edhe figurat publike.
Një politikan, një analist, një gazetar apo një opinionist nuk flet vetëm për veten. Fjalët e tij dëgjohen nga mijëra, madje miliona njerëz.
Prandaj duhet të dimë ku mbaron opinioni personal dhe ku fillon përgjegjësia publike.
Nuk mund të shpallësh çdo shqiptar që mendon ndryshe si tradhtar, antikombëtar apo armik.
Kombi nuk është pronë e askujt.
As e politikës, as e një partie, as e një televizioni, as e një portali dhe as e një individi.
Kosova nuk është Shqipëria, por shqiptarët nuk janë të huaj për njëri-tjetrin
Duhet ta pranojmë realitetin politik dhe juridik të dy shteteve.
Shqipëria është një shtet. Kosova është një shtet.
Por ekzistenca e dy shteteve nuk e zhduk lidhjen historike, gjuhësore dhe kulturore mes shqiptarëve.
Pikërisht këtu duhet të tregojmë pjekuri.
Të mos e përdorim Kosovën për luftën politike në Tiranë.
Të mos e përdorim Shqipërinë për luftën politike në Prishtinë.
Të mos e përdorim Hagën për të ndërtuar një hendek të ri mes shqiptarëve.
Sepse historia e shqiptarëve është shumë më e madhe se një mandat qeverisës, një parti politike apo një debat televiziv.
Fqinjët kanë interesat e tyre. Ne duhet të kemi tanët
Çdo shtet ndjek interesat e veta kombëtare dhe shtetërore. Kjo është pjesë e realpolitikës.
Por përgjigjja shqiptare nuk duhet të jetë frika dhe as paranoja.
Përgjigjja duhet të jetë forcimi i institucioneve, arsimit, kulturës, ekonomisë dhe bashkëpunimit mes shqiptarëve, kudo që jetojnë.
Nëse duam të flasim seriozisht për interes kombëtar, atëherë duhet të fillojmë pikërisht nga këto pika.
Sot na duhet një tjetër lloj patriotizmi
Jo patriotizmi i britmave.
Jo patriotizmi i sharjeve.
Jo patriotizmi që e quan tjetrin tradhtar vetëm sepse ka një mendim ndryshe.
Na duhet patriotizmi i punës.
I dijes.
I gjuhës shqipe.
I shkollës.
I kulturës.
I ekonomisë.
I respektit për historinë.
Dhe, mbi të gjitha, i aftësisë për të qëndruar bashkë kur preken çështje që lidhen me identitetin dhe interesat themelore të shqiptarëve.
Sepse të jesh patriot nuk do të thotë të mendosh njësoj me tjetrin.
Do të thotë të dish të respektosh tjetrin edhe kur nuk je dakord me të.
Kush po i hedh benzinë përçarjes së kombit shqiptar?
Kjo është pyetja që shtrohet sot.
Dhe ndoshta përgjigjja nuk gjendet vetëm jashtë nesh.
Ndoshta duhet të shohim edhe brenda nesh.
Sepse zjarri i përçarjes nuk ndizet gjithmonë nga jashtë. Ndonjëherë jemi vetë ne që i hedhim drutë në zjarr.
Kur gjuha politike bëhet gjuhë urrejtjeje, kur debati mediatik kthehet në përplasje identitare dhe kur rrjetet sociale shndërrohen në hapësira për fyerje e denigrim, rreziku nuk është më vetëm politik.
Ai bëhet shoqëror.
Dhe nëse vazhdojmë kështu, rrezikojmë të bëhemi spektatorë të një tragjedie që po e ndërtojmë me duart tona.
Shqiptarët mund të mos bien dakord për gjithçka.
Madje, nuk është e nevojshme të bien dakord për gjithçka.
Por duhet të dinë të jenë bashkë për atë që i bashkon.
Kjo nuk është thirrje për të menduar njësoj.
Është thirrje për të mos u urryer.
Sepse politika ndryshon.
Qeveritë ndryshojnë.
Partitë vijnë e ikin.
Por Kombi mbetet.