Nga Vladimir Selamaj
FIER , 26 gusht 2026/Albania Express News/-Ekziston një thënie që më është ngulitur prej kohësh në mendje, e ish-Presidentit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Bill Clinton, gjatë një vizite në Kosovë:
“Populli shqiptar, me pak zgjuarsi, mund të bëhet lideri i Ballkanit.”
Në Shqipëri dhe Kosovë, kjo deklaratë u prit me entuziazëm. Mediat shqiptare e përcollën me optimizëm, si një vlerësim të rëndësishëm për potencialin e shqiptarëve në rajon.
Por sot, pas vitesh, lind natyrshëm një pyetje: A po sillemi ne si një popull që synon të jetë lider në Ballkan, apo po harxhojmë energjitë tona duke luftuar me njëri-tjetrin?
Në atë kohë, nëse më kujtohet mirë, pati edhe reagime nga fqinjët tanë veriorë e jugorë, të cilët shprehën shqetësimin për atë që e quanin “Shqipëria e Madhe”.
Por shqetësimi im sot nuk lidhet me atë se çfarë mendojnë fqinjët për ne. Shqetësimi im është shumë më pranë nesh: mënyra se si po sillemi me njëri-tjetrin.
Kush po e ushqen përçarjen?
Shpesh, në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut dhe në hapësirat e tjera ku jetojnë shqiptarë, dëgjojmë një gjuhë që nuk të bën krenar.
Shqiptari i Shqipërisë paragjykon shqiptarin e Kosovës. Shqiptari i Kosovës paragjykon shqiptarin e Shqipërisë. Dikush etiketohet si “tradhtar”, dikush tjetër si “shitur”, “servil”, “armik” apo “anti-shqiptar”, vetëm sepse mendon ndryshe.
Kush po e ushqen këtë përçarje? Dhe kush përfiton prej saj?
Pyetjet janë të vështira, por duhet t’ia bëjmë vetes.
Më shqetësuese është fakti se kjo gjuhë nuk mbetet vetëm në bisedat e përditshme apo në rrjetet sociale. Ajo shpesh shfaqet edhe në mediat tona vizive, në portale dhe në debate televizive, ku disa zëra publikë duket sikur e kanë kthyer konfliktin verbal në një mënyrë të përhershme komunikimi.
Politika mund të na ndajë. Është normale.
Mund të kemi bindje të ndryshme politike, interesa të ndryshme, këndvështrime të ndryshme dhe mënyra të ndryshme për ta parë të ardhmen e vendit.
Por politika nuk duhet të na kthejë në armiq.
Të quash “tradhtar të Kombit” çdo personalitet politik, intelektual apo qytetar që nuk mendon si ti, është një përgjegjësi e madhe. Demokracia nuk ndërtohet mbi etiketime dhe urrejtje. Ajo ndërtohet mbi debatin, argumentin dhe respektin për mendimin ndryshe.
Edhe më shqetësuese bëhet situata kur këtë gjuhë e përdorin ata që vetëquhen analistë, opinionistë apo zëra publikë. Një shoqëri që dëgjon çdo ditë vetëm fyerje, akuza dhe etiketime, gradualisht humbet aftësinë për të dialoguar.
Nuk kemi nevojë për armiq brenda vetes
Shqiptarët kanë pasur dhe vazhdojnë të kenë mjaft probleme për të zgjidhur.
Kemi sfida ekonomike, sociale, demografike, arsimore dhe institucionale. Kemi probleme me emigracionin, zhvillimin ekonomik, mirëqenien sociale dhe forcimin e institucioneve.
Nuk kemi nevojë të krijojmë edhe armiq brenda vetes.
Shqipëria dhe Kosova janë dy shtete shqiptare, me realitete politike dhe interesa të ndryshme. Kjo është një e vërtetë që duhet pranuar me maturi. Por ekzistojnë njëkohësisht lidhje të forta historike, gjuhësore dhe kulturore që nuk mund të mohohen.
Këto lidhje nuk duhet të shërbejnë për të prodhuar konflikte artificiale, por për të ndërtuar ura bashkëpunimi.
Nuk është e nevojshme të biem dakord për gjithçka. Madje nuk është as e shëndetshme.
Ajo që duhet të mësojmë është të mos e urrejmë tjetrin vetëm sepse mendon ndryshe.
Të kritikojmë pa fyer.
Të kundërshtojmë pa poshtëruar.
Të debatojmë pa urryer.
Të mbrojmë bindjet tona pa e shpallur tjetrin armik të Kombit.
Ku po shkojmë, o shqiptarë?
Prandaj sot, më shumë se një kritikë, dua të bëj një thirrje:
O populli im shqiptar, ku po shkojmë?
A nuk kemi nevojë për më shumë respekt?
A nuk kemi nevojë për më shumë mirëkuptim?
A nuk kemi nevojë për më shumë qytetari në komunikimin me njëri-tjetrin?
Ndoshta sot kemi më shumë nevojë për atë “pak zgjuarsi” që përmendi dikur Bill Clinton sesa për zhurmën e pafundme të urrejtjes politike.
Sepse një popull nuk bëhet i fortë duke e urryer veten.
Një komb nuk ecën përpara duke e konsideruar armik këdo që mendon ndryshe.
Dhe një shoqëri nuk mund të ndërtojë të ardhmen nëse debatin e zëvendëson me fyerjen.
Ky është vetëm një vështrim personal mbi një shqetësim që, si shqiptar, më dhemb.
Le të mos e ushqejmë më përçarjen.
Të jemi të ndryshëm në mendime, por të bashkuar në respekt.
Sepse, në fund të fundit, pavarësisht se ku jetojmë, jemi shqiptarë.