SHBA,29 maj 2026/Albania Express News/Një raketë New Glenn e kompanisë Blue Origin shpërtheu gjatë një testi tokësor të njohur si “hotfire” në mbrëmjen e së enjtes në Stacionin Hapësinor të Forcave Ajrore në Cape Canaveral, Florida.
Pamjet e publikuara në rrjetet sociale treguan momentin dramatik kur raketa shpërtheu në platformën e nisjes, duke ngritur shqetësime të reja për programin hapësinor të kompanisë së themeluar nga Jeff Bezos.
Pas incidentit, Bezos reagoi me një mesazh në platformën X, duke konfirmuar se i gjithë personeli është i sigurt dhe nuk ka persona të lënduar.
“Është ende herët për të përcaktuar shkakun e saktë, por tashmë kemi nisur hetimet. Ishte një ditë shumë e vështirë, por do të rindërtojmë gjithçka që duhet rindërtuar dhe do të rikthehemi në fluturime. Ia vlen”, shkroi ai.
Shpërthimi ndodhi vetëm pak ditë pasi Blue Origin kishte njoftuar planet për rikthimin në fluturim të raketës New Glenn, pas problemeve të hasura gjatë misionit të tretë më 19 prill. Në atë mision, faza e parë e raketës arriti të ulej me sukses në një platformë detare, por faza e dytë nuk arriti të vendoste në orbitë satelitin BlueBird 7 të kompanisë AST SpaceMobile.
Misioni i katërt i New Glenn ishte planifikuar të transportonte 48 satelitë për konstelacionin e internetit satelitor të Amazon Leo, një projekt strategjik për konkurrencën globale në tregun e internetit hapësinor.
Administrata Federale e Aviacionit në SHBA (FAA) deklaroi se është në dijeni të incidentit dhe konfirmoi se testi nuk ishte pjesë e aktiviteteve të licencuara të fluturimit. Sipas FAA-së, nuk pati asnjë ndikim në trafikun ajror.
Edhe NASA reagoi pas incidentit. Kreu i NASA-s, Jared Isaacman, theksoi se zhvillimi i raketave të rënda mbetet jashtëzakonisht i vështirë.
“Fluturimet hapësinore nuk falin gabime dhe zhvillimi i kapaciteteve të reja të lëshimit është tepër kompleks. Do të punojmë me partnerët tanë për një hetim të plotë dhe për të vlerësuar ndikimin në misionet e ardhshme”, deklaroi ai.
Forcat Hapësinore Amerikane njoftuan se po bashkëpunojnë me Blue Origin për të përcaktuar shkaqet e sakta të anomalive. Në deklaratë u theksua se testimet e teknologjive të reja hapësinore përfshijnë gjithmonë rreziqe të konsiderueshme.
Programi New Glenn ka kaluar mes suksesesh dhe dështimesh që nga fluturimi i parë orbital në janar të vitit 2025. Fluturimi debutues u konsiderua një sukses, megjithëse kompania nuk arriti të rikuperonte me sukses fazën e parë të raketës. Pas 10 muajsh përmirësimesh teknike, misioni i dytë në nëntor 2025 u zhvillua pa probleme dhe transportoi me sukses misionin Escapade të NASA-s drejt Marsit.
Megjithatë, problemet e misionit të tretë dhe shpërthimi i fundit kanë ngritur pikëpyetje serioze mbi ritmin e zhvillimit të kompanisë në garën hapësinore kundër SpaceX të Elon Musk.
Blue Origin po punon gjithashtu në zhvillimin e një moduli hënor për programin Artemis të NASA-s, që synon rikthimin e astronautëve në Hënë. Kompania kishte pezulluar më herët fluturimet turistike të raketës New Shepard për t’u fokusuar në projektet hënore dhe në teknologjitë e reja të transportit hapësinor.