Nga Vladimir Muçaj
TIRANË, 15 tetor 2026 /Albania Express News/-Po ndjek minutë pas minute zhvillimet e protestës në Tiranë. Kam qenë dhe mbetem kritik i qeverisjes së Edi Ramës, gjë që e kam shprehur hapur në shumë editoriale, shpeshherë duke u përballur edhe me sulme nga ata që nuk e pranojnë kritikën. Por të jesh kundër qeverisë nuk do të thotë të mbështesësh verbërisht çdo veprim të opozitës. Kritika ndaj pushtetit nuk mund të shërbejë si justifikim për dhunën, as pakënaqësia politike si leje për të shkatërruar qytetin.
Ajo që po ndodh në rrugët e kryeqytetit e ka kapërcyer kufirin e protestës qytetare. Djegia e objekteve, sulmet ndaj institucioneve, shkatërrimi i pronës dhe plaçkitja nuk janë akte trimërie politike, por goditje ndaj interesit publik, pasojat e të cilave rëndojnë mbi qytetarët. Kush del në rrugë për të kërkuar llogari nga qeveria ka të drejtën të dëgjohet; kush djeg e shkatërron nuk mund ta fshehë përgjegjësinë pas pakënaqësisë së përgjithshme. Kaosi u shërben si pushtetarëve që duan të largojnë vëmendjen nga korrupsioni dhe keqadministrimi, ashtu edhe politikanëve që synojnë rikthimin në pushtet pa ofruar një alternativë bindëse. Në këtë përplasje, qytetari mbetet humbësi kryesor: përveç problemeve të përditshme, ai duhet të përballojë edhe faturën e shkatërrimit të pronës publike e private.
Jam në krah të Policisë së Shtetit në përpjekjen për të mbrojtur institucionet dhe për të rikthyer rendin, për aq kohë sa ajo vepron brenda ligjit. Policia ka detyrimin të mbrojë jetën, pronën dhe sigurinë publike, por kjo nuk i jep asnjë efektivi të drejtën të kapërcejë kufijtë ligjorë në ushtrimin e forcës. Çdo ndërhyrje duhet të jetë e ligjshme, e nevojshme dhe proporcionale. Mbështetja ndaj policisë nuk është miratim i verbër i çdo veprimi të saj, as uniforma nuk e përjashton askënd nga përgjegjësia.
Institucionet duhet të mbrohen, pavarësisht se kush i drejton. Brenda tyre mund të ketë zyrtarë që kanë humbur besimin publik dhe që duhet të japin llogari për veprimet e tyre. Në këtë pikë, kërkesa për përgjegjësi politike është legjitime. Por një institucion nuk mund të bëhet objekt shkatërrimi për shkak të njerëzve që punojnë brenda tij. Drejtuesit largohen, qeveritë ndërrohen, ndërsa shteti duhet të vazhdojë të funksionojë. Po kështu, qeveria nuk mund ta përdorë dhunën e protestës si alibi për t’iu shmangur llogaridhënies apo për të delegjitimuar çdo kundërshtar. Përgjegjësitë për aktet e dhunshme duhen individualizuar dhe provuar sipas ligjit, ndërsa përgjegjësitë politike të pushtetit mbeten të paprekura nga ajo që ndodh në rrugë.
Opozita ka të drejtë të protestojë, të denoncojë korrupsionin dhe të kërkojë largimin e qeverisë, por përgjegjësia e drejtuesve të saj nuk përfundon me thirrjen për të dalë në shesh. Ajo përfshin edhe mënyrën se si udhëhiqet protesta dhe mesazhin politik që përcjell. Një opozitë që synon të qeverisë vendin duhet të dëshmojë se është e aftë të mobilizojë qytetarët pa i lënë në mëshirën e dhunës dhe të ofrojë një alternativë bindëse përtej pakënaqësisë ndaj qeverisë.
Tirana nuk ka nevojë për heronj të zjarreve, as për spektakle force që thellojnë ndarjet politike. Ka nevojë për protesta që ushtrojnë presion me argumente, për institucione që u përgjigjen qytetarëve dhe për një polici profesionale, të vendosur e të paanshme.
Qëndrimi im është i qartë: kundër dhunës, plaçkitjes dhe shkatërrimit të pronës; në mbështetje të Policisë së Shtetit në përmbushjen e misionit të saj ligjor; në mbrojtje të institucioneve, por jo të zyrtarëve që abuzojnë me pushtetin. E drejta për të protestuar është themelore, por nuk përfshin të drejtën për të shkatërruar.
Larg duart nga policia, larg duart nga institucionet dhe larg duart nga Tirana!