Nga Bujar Qesja
Një qytet në heshtje, një emër në përjetësi
Ka ditë kur qytetet heshtin. Kur rrugët duken më të gjata, deti sikur ndalet dhe era nuk sjell zhurmë, por kujtime. Sot është një nga ato ditë për Durrës. Një ditë e rëndë, që mbart dhimbje, por edhe një krenari të thellë që nuk shuhet.
I jepet lamtumira një njeriu që nuk ishte vetëm sportist. Nuk ishte vetëm kampion. Ishte simbol. Një shtyllë e fortë e një kohe që ndërtoi karaktere dhe nxori burra që nuk maten vetëm me rezultate, por me mënyrën si jetuan.
Një jetë e gjatë, një emër i pavdekshëm
Esat Kryeziu u nda nga jeta pak ditë para se të mbushte 90 vjeç. Një jetë e gjatë, por për ne duket sikur u nda herët. Sepse njerëz të tillë nuk plaken në kujtesë. Ata mbeten gjithmonë në kulmin e tyre — në atë çast kur shtiza fluturon dhe turma mban frymën.
“Mjeshtër i Madh”, “Nder i Atletikës Shqiptare”, kampion i padiskutueshëm për vite me radhë — por mbi të gjitha, një qytetar i madh. Një njeri që ndërtoi jetën me punë, ndershmëri dhe një dashuri të pakufishme për sportin.
Sot nuk përcillet vetëm një kampion, por një epokë e artë e atletikës shqiptare.
Nga rrënjët kosovare te identiteti durrsak
Historia e tij nis larg, në trojet e Kosovës, për të vijuar në Ballaj të Kavajës dhe për të lulëzuar në Durrës — qytetin që e bëri krenar. I ati, Veli Kryeziu, nga rrethinat e Gjilanit, solli me vete traditën dhe qëndresën e një toke të fortë.
Në vitin 1948, një djalë 12-vjeçar mbërrin në Durrës. Me ëndrra të paformësuara, por me një forcë të lindur. Jetoi në zonën e plazhit, në një qytet që po rritej dhe që do të bëhej skena e historisë së tij.
Punoi në kombinatin e tekstileve dhe më pas në Bazën Mekanike të Hekurudhës. Mes zhurmës së lokomotivave dhe punës së rëndë, u formua jo vetëm fizikisht, por edhe shpirtërisht. Nuk erdhi nga palestra moderne, por nga mundi dhe përditshmëria që e kaliti.
Një talent që shpërtheu natyrshëm
Spartakiada Kombëtare e vitit 1959 ishte momenti i kthesës. Pa përgatitje specifike, por me forcë natyrore dhe dëshirë të jashtëzakonshme, ai arriti vendin e tretë. Ishte sinjali i parë i një talenti të rrallë.
Trajneri Idriz Çinari e kuptoi menjëherë potencialin. Esati provoi disa disiplina — gjyle, disk, trehapësh — por shtiza ishte fati i tij. Aty gjeti veten. Aty u bë histori.
Dominim që krijoi standarde
Nga viti 1964 deri në 1974, emri i tij ishte sinonim i fitores. Dhjetë vite radhazi kampion. Një dominim i rrallë që nuk vjen rastësisht.
Theu 12 rekorde kombëtare, duke e çuar shtizën nga 55 në 64 metra. Çdo rekord ishte një sfidë me veten, një betejë për të kaluar kufijtë personalë.
Dhe e gjitha kjo në kushte të vështira — me mjete jo cilësore dhe mungesë mbështetjeje shkencore. Në vitin 1972, specialistë të huaj mbetën të mahnitur nga talenti i tij, duke e cilësuar si një atlet me potencial ndërkombëtar.
Njohja dhe vlerësimi
Figura të mëdha të atletikës durrsake, si Rruf Kazazi, e panë menjëherë madhështinë e tij. Me punë dhe përkushtim, Esati u kthye nga një punëtor i thjeshtë në një emër që përfaqësonte një qytet dhe një vend.
Familja dhe njeriu pas kampionit
Pas çdo kampioni qëndron një njeri. Dhe Esati ishte një njeri i madh. Ndërtoi një familje me bashkëshorten Vera Spahiu, duke rritur dy vajza dhe një djalë me vlera, dashuri dhe respekt.
Ishte baba, gjysh, mik dhe shok i besuar. Një njeri që nuk ndryshoi kurrë nga fama.
Nga kampion në udhërrëfyes
Ai nuk u largua kurrë nga sporti. Për dekada me radhë kontribuoi si trajner dhe mentor, duke dhënë përvojën e tij deri në vitin 1997.
Ndihmoi në formimin e brezave të rinj dhe ndikoi indirekt në rrugëtimin e kampionëve të mëvonshëm, duke lënë gjurmë të pashlyeshme në atletikën shqiptare.
Në moshën 85-vjeçare u nderua me titullin “Mjeshtër i Madh” — një vlerësim i merituar për një jetë të tërë në shërbim të sportit.
Një trashëgimi që nuk shuhet
Esat Kryeziu u largua fizikisht, por nuk iku kurrë. Ai mbetet në kujtesë, në histori, në çdo fushë sporti dhe në çdo të ri që ëndërron të bëhet kampion.
Na la rekorde, na la histori, por mbi të gjitha na la një shembull:
se madhështia arrihet me punë, se suksesi kërkon përkushtim dhe se njeriu mbetet i madh kur ruan thjeshtësinë.
Ai e hodhi shtizën lart — shumë lart. Por më lart se çdo rekord, ngriti karakterin e tij.
Në një kohë kur shumë gjëra harrohen shpejt, emri i tij do të mbetet. Sepse është i lidhur me punën, me djersën dhe me të vërtetën.
Durrësi e përcolli me nderime. Por në çdo hap të këtij qyteti, ai do të jetë gjithmonë i pranishëm.
Esat Kryeziu nuk është thjesht një emër — është një histori.
U prehtë në paqe, shtiza kampione e Durrësit!