Nga Bujar Qesja
Mjeshtër i Madh
DURRËS ,21 qershor 2026/Albania Express News/Ka njerëz që jetojnë për të grumbulluar pasuri materiale. Ka të tjerë që ndërtojnë emrin e tyre përmes pushtetit, famës apo zhurmës së kohës. Por ka edhe nga ata që krijojnë një pasuri tjetër, atë të shpirtit. Kjo është pasuria që prej dekadash ndërton me përkushtim piktori i njohur durrsak, Edmond Hysi.
Në Galerinë e Arteve Pamore “Nikolet Vasia” në Durrës u çel ekspozita e tij personale, një ngjarje artistike që mblodhi piktorë, gazetarë, artdashës, kolegë dhe qytetarë të shumtë. Rreth 70 vepra u prezantuan para publikut, grafika, akuarele, kompozime abstrakte dhe punime që dëshmojnë kërkimin e pandërprerë artistik të autorit.
Kjo ekspozitë ishte më shumë se një paraqitje veprash. Ishte rrëfimi i heshtur i një jete të tërë të përkushtuar ndaj artit. Një homazh për një artist që nuk ka reshtur së krijuari, së eksperimentuari dhe së besuari te forca e bukurisë.
Për shumëkënd, Edmond Hysi është piktori i talentuar. Për të tjerë, ai është shoku i mirë, bashkëbiseduesi i këndshëm, njeriu me humor të hollë dhe zemër të madhe. Një mik që di të ndajë kujtime, biseda dhe mirësi.
Për bashkëshorten e tij, Ladin, ai është bashkudhëtari i jetës. Për vajzat, Borën dhe Tesin, është babai që u mësoi vlerën e ndershmërisë, punës dhe dashurisë për familjen. Ndërsa për Durrësin, ai mbetet një nga artistët që i ka dhënë qytetit krenari kulturore.
Fëmija i Skraparit që u bë durrsak i zemrës
Edmond Hysi lindi më 27 korrik 1957. Gjaku i Skraparit rrjedh në damarët e tij, por jeta e lidhi ngushtë me Durrësin. Në qytetin bregdetar u rrit, u formua, krijoi familjen dhe ndërtoi identitetin e tij artistik.
Durrësi i rinisë së Mondit ishte plot gjallëri. Porti gumëzhinte nga aktiviteti, rrugët mbusheshin me njerëz dhe deti ofronte frymëzim të përhershëm. Ndërsa shumë të rinj ëndërronin profesione të ndryshme, ai zgjodhi rrugën e artit, një rrugë jo të lehtë, por që e ndjeu si thirrjen e jetës së tij.
“Jan Kukuzeli”, shkolla që formoi artistin
Për të ndjekur ëndrrën e tij, Edmondi kreu studimet në shkollën artistike “Jan Kukuzeli”. Aty talenti i lindur mori formë profesionale. Mësoi disiplinën e vizatimit, respektin për traditën dhe guximin për të kërkuar të renë.
Pedagogët panë tek ai një nxënës serioz, këmbëngulës dhe të apasionuar pas artit. Ai nuk u mjaftua kurrë me detyrimet shkollore. Punonte më shumë, kërkonte më shumë dhe eksperimentonte vazhdimisht. Që në ato vite kuptohej se Edmond Hysi nuk do të ishte një piktor i zakonshëm.
Puna, feja e përditshme
Ka artistë që presin frymëzimin. Mondi e kërkon atë në punë. Për të, puna është filozofi jete. Ai nuk është kursyer kurrë përballë vështirësive. Ka punuar në biznesin familjar, ka ngritur studio grafike dhe stampimi, ka sakrifikuar dhe ka përballuar sfida të shumta.
Por asnjëherë nuk e la penelin të thahej. Edhe pas ditëve të lodhshme, gjente kohë për t’u ulur përballë telajos. Sepse për të arti nuk është luks. Është nevojë. Është frymëmarrje.
Peneli që nuk njeh kufij
Veprat e Edmond Hysit janë një udhëtim në botën e tij të brendshme. Në to gjen qetësi dhe shqetësim, reflektim dhe fantazi, ndjeshmëri dhe forcë.
Ai nuk i nënshtrohet skemave dhe nuk krijon për të kënaqur shijet e momentit. Pikturon sepse ka diçka për të thënë. Grafikat e tij mbartin energji, akuarelet delikatesë, ndërsa abstraksionizmi fton shikuesin në interpretim dhe reflektim.
Në çdo teknikë që përdor, ai ruan identitetin e vet krijues. Dhe kjo është vula e artistit të vërtetë.
Një ekspozitë që foli me shpirtin
Galeria “Nikolet Vasia” u mbush me miq, kolegë dhe artdashës që ndaluan përballë veprave të tij. Rreth 70 punimet e ekspozuara krijuan një panoramë të plotë të rrugëtimit artistik të Mondit.
Çdo tablo kishte historinë e saj, ndërsa çdo vizitor interpretimin e vet. Në sallë ndihej respekt, admirim dhe krenari. Ishte një moment kur Durrësi nderonte një nga artistët e tij më përfaqësues.
Miqtë, pasuria që nuk blihet
Një nga arsyet pse Edmond Hysi gëzon kaq shumë respekt lidhet me karakterin e tij. Ai është i drejtpërdrejtë, i sinqertë, mikpritës dhe gjithmonë i gatshëm për të ndihmuar.
Miqësitë e tij nuk janë të rastësishme. Ato janë ndërtuar mbi besim, respekt dhe dashuri njerëzore. Në një kohë kur marrëdhëniet shpesh bëhen të ftohta, Mondi mbetet një njeri që e do njeriun.
Ladi, bashkudhëtarja e jetës
Asnjë histori suksesi nuk shkruhet vetëm. Pranë Mondit ka qenë gjithmonë Ladi, gruaja e urtë, e përkushtuar dhe mbështetëse. Ajo ka ndarë me të jo vetëm gëzimet, por edhe sfidat dhe sakrificat.
Së bashku kanë ndërtuar një familje të fortë dhe një aleancë të rrallë dashurie e respekti, një nga arritjet më të mëdha të jetës së tyre.
Bora dhe Tesi, krenaria e babait
Vajzat e tij, Bora dhe Tesi, jetojnë dhe punojnë në Luksemburg, por lidhja me familjen dhe vendlindjen mbetet e fortë. Ato janë krenare për babanë e tyre, për njeriun që u mësoi të mos heqin dorë nga ëndrrat dhe të mbeten besnike ndaj vlerave.
Në sytë e Mondit lexohet qartë krenaria e një babai. Sepse, pavarësisht qindra veprave artistike, kryevepra më e bukur e jetës së tij mbetet familja.
Një kapitull i ri në Luksemburg
Së shpejti, Edmond Hysi do të nisë një etapë të re të jetës, pranë vajzave të tij në Luksemburg. Ai do të largohet fizikisht nga Durrësi, por jo shpirtërisht.
Me përvojën, emrin dhe krijimtarinë e tij, ai do të vazhdojë të jetë një ambasador i artit shqiptar edhe përtej kufijve. Një mundësi e re që ngjyrat e tij të komunikojnë me publikun europian dhe kultura shqiptare të fitojë një tjetër përfaqësues të denjë.
Njeriu që fitoi zemrat përpara duartrokitjeve
Ekspozitat mbarojnë dhe dritat e galerive fiken. Por njerëzit e mirë nuk harrohen. Edmond Hysi është një artist me vlera të spikatura, por mbi të gjitha një njeri i mirë. Dhe ndoshta kjo është vepra e tij më e madhe.
I urojmë shëndet, jetë të gjatë dhe energji krijuese. I urojmë që në Luksemburg të gjejë vlerësimin që meriton, të hapë ekspozita të reja, të fitojë admirues të rinj dhe të vazhdojë të ndërtojë ura mes artit shqiptar dhe botës.
Artistët maten me veprat që lënë pas, ndërsa njerëzit me dashurinë që mbjellin tek të tjerët. Edmond Hysi ka fituar të dyja: respektin si piktor dhe dashurinë si njeri.
Ndaj, kudo që ta çojë jeta, për Durrësin ai do të mbetet gjithmonë Mondi ynë, njeriu i penelit që nuk u lodh kurrë së pikturuari bukurinë dhe së shpërndari mirësi.