Nga BUJAR QESJA, Mjeshtër i Madh
Ka fotografi që mbeten thjeshtë kujtime dhe ka të tjera që shndërrohen në dëshmi. Dëshmi kohe, karakteresh dhe marrëdhëniesh njerëzore që nuk ndërtohen brenda një dite, por farkëtohen në vite respekti, pune dhe qytetarie.
Fotoja jonë është pikërisht e tillë. Çast i ngrirë në kohë, por i mbushur me histori, përvojë dhe fisnikëri njerëzore.
Në konakun tim, apo më mirë në konakun tonë, atë hapësirë të vogël në Durrës ku fjala pi kafe bashkë me miqësinë dhe ku kujtimet hyjnë pa trokitur, u mblodhën disa burra dhe një zonjë, që secili në mënyrën e vet ka lënë gjurmë në jetën shoqërore, kulturore dhe qytetare.
Një takim i thjeshtë në dukje, por i pasur në përmbajtje, sepse njerëzit që e përbënin atë nuk janë kalimtarë të zakonshëm të kohës.
Ne qëndrojmë në këmbë, të rreshtuar si në një ceremonial të heshtur respekti. Nga e majta në të djathtë, shkrimtari dhe botuesi i palodhur Shpendi Topollaj, koloneli i nderuar Lutfi Shehu, zonja fisnike Kostandina Ngresi, gazetari Bujar Qesja, ortopedi i mirënjohur Taqo Gjergo dhe ekonomisti e gazetari Petraq Konduri. Një renditje rastësore për syrin, por simbolike për shpirtin. Breza, profesione dhe përvoja që bashkohen në një pikë të vetme, qytetarinë.
Veçoria e rrallë e Durrësit
Durrësi është shumë i veçantë. Nuk pyet nga vjen, por si sillesh. Ky qytet ka ditur gjithmonë të përqafojë njerëzit që i janë afruar me punë, ndershmëri dhe kulturë. Ndaj nuk është rastësi që tre prej miqve tanë Gjergo, Topollaj dhe Shehu edhe pse me origjinë nga Kolonja, janë bërë pjesë organike e jetës durrsake. Ata nuk kanë humbur identitetin e tyre, përkundrazi, e kanë sjellë atë si pasuri shpirtërore në qytetin bregdetar.
Konaku ku u realizua
Fotografia ku fiksua nuk është vetëm vend pune. Është një stacion njerëzor. Aty ndalen kujtime, rrëfime, debate të qeta, nostalgji dhe ide të reja. Aty takohen vendas e emigrantë, intelektualë e njerëz të thjeshtë, miq të hershëm dhe njohje të reja. Në këtë hapësirë fjala nuk harxhohet, por ruhet.
Portrete që flasin vetë
Shpendi Topollaj, me qetësinë e tij karakteristike, mbart energjinë e një krijuesi të palodhur. Afro tetëdhjetë libra nuk janë vetëm statistikë, por jetë të jetuara në letër. Është nga ata njerëz, që nuk e ndan shkrimin nga përditshmëria. Fjala tek ai është mision, ndërsa miqësia vlerë e pandashme. Në prani të tij, biseda merr gjithmonë një dimension më të thellë.
Pranë tij qëndron Lutfi Shehu, 89-vjeçari që mban mbi supe një jetë të tërë shërbimi dhe disipline. I arsimuar në Riga për artileri bregdetare, përfaqëson një brez burrash që u formuan në sakrificë dhe përgjegjësi. Si ish-shef i mbrojtjes civile në Komitetin Ekzekutiv të rrethit Durrës, mbetet simbol i seriozitetit dhe korrektesës shtetërore. Në fytyrën e tij lexohet qetësia e atij që ka bërë detyrën pa zhurmë.
Kostandina Ngresi, zonja e vetme në këtë rreth burrash, sjell elegancën e matur dhe fisnikërinë e heshtur. Ajo është ura njerëzore që lidh botën familjare me atë intelektuale, duke dëshmuar se kultura nuk është vetëm profesion, por mënyrë jetese.
Në qendër qëndron gazetari Bujar Qesja, jo vetëm si pjesë e fotos, por si mikpritësi që i bashkon këta njerëz. Gazetaria e tij ka qenë gjithmonë e lidhur me njeriun dhe kujtesën qytetare. Ai nuk mbledh vetëm lajme, por histori njerëzore dhe kjo foto është një prej tyre.
Taqo Gjergo, ortopedi i njohur, përfaqëson figurën e mjekut që nuk shëron vetëm trupin, por edhe besimin. Në qytete si Durrësi, mjekët e mirë bëhen pjesë e familjeve të pacientëve dhe mbeten në kujtesë përtej profesionit. Thjeshtësia e tij e bën autoritetin edhe më të besueshëm.
Në fund të rreshtit, por jo të rëndësisë, qëndron Petraq Konduri, ekonomist, gazetar dhe ish-drejtor i portit detar në fundin e viteve ’90-të, një periudhë sfiduese për vendin dhe qytetin. Përvoja e tij mbart aromën e kohëve të ndryshimit, kur drejtimi kërkonte guxim dhe vizion.
Një fotografi me shpirt qytetarie
Ajo që bie në sy nuk është vetëm renditja apo buzëqeshja e përmbajtur. Është pamja e fisnikërisë. Secili prej tyre mbart peshën e viteve, por edhe lehtësinë e njerëzve që nuk kanë nevojë të dëshmojnë veten. Janë burra që kanë jetuar kohë të ndryshme, sisteme të ndryshme dhe sfida të ndryshme, por kanë ruajtur një gjë të përbashkët, dinjitetin.
Kjo foto nuk është formalisht një kujtim miqsh. Është një portret kolektiv i qytetarisë durrsake, i asaj qytetarie që ndërtohet mbi respektin, punën dhe mirësinë njerëzore.
Në konakun tonë nuk ka protokoll. Ka vetëm karrige që presin biseda dhe mure që dëgjojnë histori. Aty ku dikur mund të flitet për letërsinë, më pas për mjekësinë, për historinë e qytetit apo për kujtimet e rinisë. Dhe pikërisht këto takime e mbajnë gjallë shpirtin e një qyteti.
Kur miqësia bëhet kujtesë
Ndoshta pas shumë vitesh kjo fotografi do të shihet ndryshe. Ndoshta disa prej nesh nuk do të jenë më fizikisht, por do të mbeten në rrëfimet e njëri tjetrit. Dhe atëherë kjo pamje do të flasë më shumë se çdo tekst. Do të tregojë se në një ditë të zakonshme, disa njerëz të zakonshëm në thjeshtësi, por të veçantë në vlera, u mblodhën për të ndarë miqësinë.
Sepse në fund, ajo që mbetet nuk janë titujt, postet apo profesionet, por njerëzit që ulen pranë nesh dhe na bëjnë të ndihemi më të pasur shpirtërisht.
Kjo foto është pikërisht një copëz kohe, një dëshmi respekti dhe një kujtim që nuk plaket.
Konaku mbetet i hapur. Miqësia vazhdon. Dhe historia shkruhet, qetësisht, nga njerëzit që dinë të qëndrojnë pranë njëri tjetrit.
Në pamje nga e majta: Shpendi Topollaj, Lutfi Shehu, Kostandina Ngresi, Bujar Qesja, Taqo Gjergo, Petraq Konduri.