TIRANË , 31 gusht 2026/Albania Express News/-Nga një djalë i vogël në Vlorë që dëgjonte ndeshjet në radio, te porta e Partizanit dhe e Kombëtares shqiptare. Një karrierë mbi dy dekada, net të paharrueshme kundër Gjermanisë, Polonisë e Belgjikës, tituj në Shqipëri e Rumani dhe një emër që mbeti i skalitur në historinë e futbollit shqiptar.
Perlat Musta është një nga portierët më të mëdhenj dhe më emblemë të futbollit shqiptar. Për më shumë se dy dekada, emri i tij u lidh ngushtë me dy fanella: të kuqen e Partizanit dhe atë kuqezi të Kombëtares.
Reflekset e jashtëzakonshme, shpërthimi në dalje, guximi dhe aftësia për të përballuar presionin e ndeshjeve të mëdha e shndërruan Mustën në një prej figurave më të spikatura të brezit të artë të futbollit shqiptar të viteve ’80.
Në një epokë kur futbollistët shqiptarë kishin shumë pak mundësi për t’u përballur rregullisht me elitën europiane, Musta arriti të bëhej protagonist pikërisht në ato pak momente kur Shqipëria dhe Partizani përballeshin me skuadrat më të mëdha të kontinentit.
Nga Vlora te porta e Partizanit
Perlat Musta lindi më 15 tetor 1958 në Vlorë. Dashuria për portën nisi që në fëmijëri.
Në një rrëfim të publikuar nga Federata Shqiptare e Futbollit, Musta kujton se që në moshën 6-7 vjeç e përjetonte futbollin përmes radios. Luante me topa të vegjël dhe imitonte atë që dëgjonte. Ndërsa bashkëmoshatarët e tij ëndërronin të ishin sulmues, ai zgjidhte gjithmonë portën.
Fillimisht provoi të hynte në Shkollën e Mjeshtërisë Sportive, por nuk arriti të plotësonte normat. Më pas ndoqi shkollën “Skënderbej”, ku gjeti edhe kushtet për të zhvilluar talentin e tij.
Një rol të rëndësishëm në formimin e Mustës pati trajneri Sherif Çiçiku. Lidhja e shkollës me klubin Partizani bëri që talenti i tij të vihej shpejt re.
Në vitin 1976, vetëm 17 vjeç, Musta u aktivizua me ekipet e moshave të Partizanit. Tri vite më vonë kaloi te skuadra e parë.
Debutimi në ekipin e madh përkoi me një moment të rëndësishëm për klubin: Partizani u shpall kampion i Shqipërisë. Ishte fillimi i një historie të gjatë që do ta lidhte portierin me fanellën e kuqe.
Partizani, fanella që u bë identitet
Musta nuk ishte thjesht një portier i Partizanit. Ai u shndërrua në një nga simbolet e klubit.
Pjesën më të madhe të karrierës së tij e kaloi me të kuqtë, duke qenë pjesë e disa brezave të skuadrës. Ai luajti përkrah emrave të njohur të futbollit shqiptar, nga Safet Berisha e Ferit Rragami te gjeneratat që pasuan.
Me Partizanin fitoi tituj kampionë dhe trofe të Kupës së Republikës. Në rrëfimet e tij, Musta e përmbledh më gjerë suksesin me klubin, duke deklaruar se gjatë periudhës së tij me të kuqtë fitoi katër kampionate dhe tri Kupa Republike.
Por përtej trofeve, ajo që e karakterizoi ishte vazhdimësia. Musta ishte pjesë e disa brezave të Partizanit dhe për vite me radhë mbeti një nga figurat më të rëndësishme të skuadrës.
Portieri i refleksit dhe i guximit
Në kujtesën e tifozëve, Musta mbetet veçanërisht për refleksin, hedhjet spektakolare dhe vendosmërinë në daljet nga porta.
Në Shqipëri u krahasua edhe me Rinat Dasajevin, një prej portierëve më të mëdhenj të futbollit sovjetik. Krahasimi lidhej me stilin e tij të veçantë dhe reagimet e shpejta.
Por Musta kishte edhe një tjetër karakteristikë të rëndësishme: personalitetin.
Portieri është pozicioni ku një gabim i vetëm mund të vendosë fatin e një ndeshjeje. Për vite me radhë, Musta ishte një prej lojtarëve që merrte vendime në fraksione sekonde dhe përballonte presionin e madh të ndeshjeve.
23 ndeshje me Kombëtaren në një epokë të izoluar
Musta debutoi me Kombëtaren shqiptare më 2 shtator 1981, në transfertën ndaj Finlandës, në eliminatoret e Botërorit 1982. Shqipëria u mund 2-1.
Në total, ai zhvilloi 23 ndeshje zyrtare me fanellën kuqezi gjatë periudhës 1981-1993.
Në pamje të parë, 23 paraqitje mund të duken pak për një portier të një brezi kaq të rëndësishëm. Por statistika duhet parë në kontekstin e kohës.
Kombëtarja shqiptare luante shumë më pak ndeshje ndërkombëtare se sot dhe përballej me kufizime të shumta. Për këtë arsye, çdo ndeshje ndërkombëtare merrte një peshë të jashtëzakonshme.
Dhe Musta pati fatin të ishte në portë në disa prej sfidave më të paharrueshme të asaj periudhe.
Gjermania Perëndimore, Polonia dhe Belgjika
Një prej kapitujve më të rëndësishëm të karrierës së Mustës janë përballjet me disa prej superfuqive të futbollit europian.
Në vitin 1981, Shqipëria u përball me Gjermaninë Perëndimore në Dortmund dhe humbi 8-0. Musta ishte vetëm 23 vjeç.
Dy vite më vonë, Shqipëria u përball sërish me gjermanët në eliminatoret e Europianit 1984.
Më 30 mars 1983, Shqipëria humbi 2-1 në Tiranë, ndërsa më 20 nëntor të po atij viti, Gjermania Perëndimore fitoi përsëri 2-1. Në këtë përballje, Musta zhvilloi një paraqitje të fortë, duke mbajtur Shqipërinë në lojë për një pjesë të gjatë të takimit.
Një tjetër natë e paharrueshme ishte ajo e 31 tetorit 1984, kur Shqipëria barazoi 2-2 me Poloninë në Mielec, në eliminatoret e Botërorit 1986. Musta ishte në portë.
Por kulmi erdhi më 22 dhjetor 1984.
Në stadiumin “Qemal Stafa”, Shqipëria mposhti Belgjikën 2-0 në një prej fitoreve më të mëdha të historisë së futbollit shqiptar. Belgjika kishte në përbërje futbollistë të nivelit të lartë europian, ndërsa në portën shqiptare ishte Perlat Musta.
Ajo fitore mbeti një nga momentet që e lidhën emrin e tij përgjithmonë me historinë e portës kuqezi.
Kapiten i Kombëtares
Musta nuk ishte vetëm një titullar i rëndësishëm. Ai mbajti edhe shiritin e kapitenit të Kombëtares shqiptare.
Në vitin 1987, në ndeshjen ndaj Rumanisë në stadiumin “Steaua”, Musta ishte kapiten i Shqipërisë.
Për një portier, marrja e shiritit të kapitenit ishte një tregues i statusit dhe autoritetit që kishte fituar brenda grupit.
Dy herë kampion i Ballkanit me Shpresat
Përpara se të bëhej pjesë e Kombëtares A, Musta ishte një nga figurat kryesore të ekipit Shpresa.
Me përfaqësuesen U-21 ai fitoi dy herë Kampionatin Ballkanik, në vitet 1978 dhe 1981.
Kjo arritje është ndër ato që FSHF ka përfshirë në vlerësimin e karrierës së tij dhe në motivacionin për titullin “Nderi i Futbollit Shqiptar”.
Benfika 1987, plagë që nuk u harrua
Një kapitull më vete në karrierën e Mustës është përballja e Partizanit me Benfikën në Kupën e Kampioneve 1987-88.
Më 16 shtator 1987, Partizani humbi 4-0 në Lisbonë, në një ndeshje që më pas u shndërrua në një nga episodet më të rënda disiplinore të klubit në arenën europiane.
Musta u ndëshkua me karton të kuq pas një dyluftimi në zonë. Pas tij u përjashtuan edhe tre futbollistë të tjerë të Partizanit.
UEFA mori masa disiplinore, ndërsa episodi ndikoi ndjeshëm në vazhdimësinë europiane të skuadrës dhe në karrierën ndërkombëtare të lojtarëve të ndëshkuar.
Për Mustën, ajo ndeshje mbeti një plagë e veçantë.
Kur sot pyetet për zhgënjimin më të madh të karrierës, përgjigjja e tij është e shkurtër:
“Benfika, Lisbona, 1987.”
Netët europiane me Partizanin
Musta ishte pjesë e disa prej aventurave më të rëndësishme europiane të Partizanit.
Ai mbrojti portën e të kuqve ndaj skuadrave si Celtic, Malmö, Austria Wien, Benfika dhe Universitatea Craiova.
Në përballjen me Malmö në vitin 1980, për shembull, Musta ishte titullar në të dyja ndeshjet. Në Tiranë Partizani barazoi 0-0, ndërsa në Suedi humbi minimalisht 1-0.
Për një futbollist shqiptar të asaj kohe, këto përballje ishin shumë më tepër se ndeshje futbolli. Ishin mundësi të rralla për t’u përballur me një tjetër nivel të lojës.
Edhe portier, edhe golashënues
Musta kishte edhe një veçanti tjetër.
Statistikat i atribuojnë atij gola në kampionatin shqiptar. Ai kishte aftësi të mira me këmbë dhe në momente të veçanta merrte përsipër edhe goditjet e penalltive.
Për një portier të asaj epoke, të shënoje gol ishte një veçanti.
1991, aventura në Rumani
Pas ndryshimeve politike në Shqipëri, Musta u bë pjesë e brezit të parë të futbollistëve shqiptarë që provuan karrierën jashtë vendit.
Në vitin 1991 u transferua te Dinamo București, ku u përball me një realitet të ri: futboll profesionist, konkurrencë të fortë dhe një klub me ambicie.
Në të njëjtën skuadër ishte edhe një tjetër emër i madh i futbollit shqiptar, Sulejman Demollari.
Në sezonin 1991-92, Dinamo u shpall kampione e Rumanisë dhe Musta fitoi kështu një prej trofeve më të rëndësishëm të karrierës së tij jashtë Shqipërisë.
Më pas ai pati edhe një periudhë te Progresul București.
Rikthimi te Partizani dhe puna me Arjan Beqajn
Në vitin 1994, Musta u kthye në Shqipëri dhe sërish te Partizani.
Këtë herë roli i tij ishte më i gjerë. Përveç aktivizimit si portier, ai u angazhua edhe në punën me portierët.
Në këtë periudhë ai punoi edhe me një prej talenteve që më vonë do të bëhej një nga portierët më të rëndësishëm të Kombëtares shqiptare: Arjan Beqajn.
Për Mustën, kjo ishte një mënyrë për të përcjellë te brezi i ri eksperiencën e fituar gjatë më shumë se dy dekadave në futboll.
1997, fundi i një epoke
Në sezonin 1996-97, një dëmtim e mbajti Mustën jashtë fushave për më shumë se dy muaj.
Pas rikuperimit, ai vendosi të mos rikthehej më në stërvitje me ekipin. Ishte pothuajse 39 vjeç dhe besonte se kishte ardhur momenti t’i hapte rrugë brezit të ri.
Në atë vendim ndikoi edhe besimi që kishte te Arjan Beqaj.
Nuk pati një ceremoni madhështore. Nuk pati një ndeshje lamtumire.
Thjesht u tërhoq.
Një portier i brezit të vjetër i la vendin brezit të ri.
Nga porta te pankina
Pas tërheqjes nga futbolli i luajtur, Musta nuk u shkëput nga sporti.
Ai vijoi në stafin teknik të Partizanit dhe më pas mori edhe role drejtuese.
Në vitin 1998, pas kalimit të Sulejman Starovës në FSHF, Musta mori drejtimin teknik të Partizanit në një periudhë të vështirë.
Më vonë drejtoi edhe Kamzën dhe u rikthye në role trajnuese te Partizani.
Megjithatë, një nga kontributet e tij më të rëndësishme pas karrierës si futbollist mbeti puna me portierët dhe transmetimi i eksperiencës te brezat e rinj.
“Nderi i Futbollit Shqiptar”
Kontributi i Mustës është njohur edhe zyrtarisht.
Në vitin 2018, FSHF e nderoi me titullin “Nderi i Futbollit Shqiptar”, në vlerësim të karrierës së tij dhe kontributit në futbollin shqiptar.
Musta figuron gjithashtu me titullin “Mjeshtër i Merituar i Sportit”.
“Unë erdha Perlat, Partizani më bëri Mustë”
Ndoshta mënyra më e bukur për ta përmbledhur karrierën e Perlat Mustës është një fjali e thënë nga vetë ai:
“Unë erdha Perlat, Partizani më bëri Mustë.”
Pas kësaj fjale fshihet historia e një djali nga Vlora që nisi të ëndërronte përmes radios, u rrit në shkollën sportive, u bë portier i Partizanit, kapiten i Kombëtares, kampion në Shqipëri dhe Rumani dhe më pas trajner e edukator i brezave të rinj.
Musta i përket një futbolli që nuk kishte kontrata milionëshe, agjentë ndërkombëtarë apo mundësi të shumta për të luajtur jashtë vendit.
I përket një kohe kur një ndeshje e Shqipërisë kundër Gjermanisë, Polonisë apo Belgjikës ishte një ngjarje kombëtare.
Dhe pikërisht në atë epokë, ai ndërtoi emrin e tij.
Një emër që nuk mbeti vetëm në statistika.
Mbeti në kujtesën e tifozëve.
PERLAT MUSTA: “PARTIZANI ËSHTË GJITHÇKA PËR MUA”
Një rrëfim personal i legjendës së portës shqiptare për Partizanin, Kombëtaren, kundërshtarët, futbollin e djeshëm dhe atë të sotëm
Pse zgjodhët portier?
Po hë pra, pse e zgjodha? (Qesh). As vetë nuk e di.
Idhulli juaj?
Sepp Maier.
Portieri më i mirë sot në botë?
Janë shumë… (pauzë). Neuer, ishte Buffon, Emiliano Martinez…
Portieri më i mirë i historisë së futbollit shqiptar?
Jani Kaçi.
Cili portier ka pasur apo ka tiparet e një Perlat Muste “të dytë”?
(Hokatar dhe duke buzëqeshur) Nuk mund të flas dot, se nuk e mbaj mend veten time.
Çfarë është Partizani për Perlat Mustën?
Gjithçka! E them gjithmonë me sinqeritet: erdha Perlat dhe Partizani më bëri Musta.
Me cilën skuadër në Shqipëri do të bënit “ole”, përveç Partizanit?
Vetëm me Flamurtarin!
Përtej titujve të certifikuar, cili ka qenë vlerësimi më mbresëlënës për Mustën?
Duartrokitjet e sportdashësve në çdo stadium, edhe nga tifozët kundërshtarë.
Zhgënjimi më i madh në jetën tuaj?
Benfika, Lisbona, 1987.
Çfarë është për Mustën “Benfika 1987”?
Ajo që thashë më lart: zhgënjimi më i madh!
Trajneri më i mirë që ju ka trajnuar?
Nuk ka trajnerë të mirë apo jo të mirë, por ka trajnerë të suksesshëm dhe jo të suksesshëm. Pyetjes suaj do t’i përgjigjesha me emrin e Sherif Çiçikut, pastaj Loro Boriçi, Shyqyri Rreli, Bejkush Birçe, Neptun Bajko etj.
Sulmuesi më i vështirë?
Nuk mund të zgjedh vetëm një emër. Kam pasur fatin të luaj gjatë në futbollin shqiptar, me të paktën 3-4 breza sulmuesish të mëdhenj: Shyq Ballgjini, Llaç Zëri, i ndjeri Lir Përnaska, Tit Dibra, Vasil Ruci, Agim Bubeqi, Roland Luçi, Luan Vukatana, Bujar Hado, Sefedin Braho, Kujtim Majaci, Dash Bajaziti, Dhimitraq Xhambazi, Milutin Kërçiçi, Tafani, Luniku, Vladimir Skuro, Përparim Kovaçi e shumë të tjerë, deri te brezi i Sokol Kushtës. Ndjesë për shumë sulmues me emër që nuk përmenda!
Frikë nga ndonjë lojtar kur e kishit përballë nga 11 metra?
Frikë nga askush, respekt për të gjithë. Më pyeti dikush para pak kohësh: “Pse nuk ka portierë të mirë sot?” dhe unë iu përgjigja: “Portierë ka, por nuk ka lojtarë aq të mirë si dikur në kohët tona!”
Me cilin mbrojtës te Partizani është ndier më i sigurt Perlat Musta?
Te Partizani gjithmonë kemi pasur mbrojtës shumë të mirë në kohën që kam luajtur unë. Përveç Safet Berishës, veçoj edhe dy “universalë”: Petraq Sava dhe të ndjerin Arjan Ahmetaj, sepse mund të luanin në çdo pozicion.
Po në Kombëtare?
Mujo Targaj, Kristaq Eksarko, Arjan Ahmetaj, Ferit Rragami…
Cilët janë miqtë më të mirë të Perlat Mustës sot?
Të gjithë miqtë e sinqertë që kam pasur në të shkuarën, të largët dhe të afërt.
Në arenën ndërkombëtare, tifoz me?
Me Gjermaninë dhe Bajernin, pastaj edhe me Interin.
E keni toleruar Gjermaninë kur keni luajtur kundër saj?
Hëm… lëre me pikëpyetje. (Qesh)
Cilin derbi keni shijuar më shumë: Partizani-Dinamo apo Partizani-17 Nëntori?
Eh, çfarë gare atëherë! Të gjitha ishin të forta, por normalisht me Tiranën, sepse kishte më shumë tifozë. Ka pasur periudha të ndryshme sa i përket gjendjes së skuadrave, por derbi më i ndjekur përherë ka qenë Partizani-17 Nëntori.
Cili është vlerësimi i Perlat Mustës për Perlat Mustën?
(Qesh) Nuk e njoh… Le të flasin të tjerët.
Sekreti i mbrojtjes së portës?
Sekret…
Ushtarak apo sportist?
Secila veç e veç dhe të dyja së bashku. I bashkon disiplina.
Një hile juaja në një ndeshje dhe kur?
Po ju citoj një shprehje të të madhit Bejkush Birçe: “Kush gënjen më shumë, fiton lojën!” Gënjeshtra “të bardha” sportive, që nuk quhen hile… Kam qenë dhe kemi qenë të ndershëm në këtë drejtim. (Qesh)
Formacioni ideal i Partizanit të kohës suaj?
Mos ma kërkoni! Kam luajtur me shumë breza dhe… ndoshta më duhet të bëj katër formacione. E kam mirëkuptimin tuaj dhe të lexuesit, besoj.
Pengu juaj?
Që nuk vesha fanellën e Flamurtarit.
Pjata juaj e preferuar?
Nuk mbaj më dietë. Jemi bërë “llupësa”, ndaj dhe kemi vënë shëndet. (Qesh) Jam lab!
Pija juaj e preferuar?
Edhe këtu jam lab. (Qesh) Por nuk e pimë me “opingë”, jo…
Futbolli dje apo sot?
Çdo gjë evoluon, por neve na duket më mirë futbolli “ynë”, ai i djeshmi.
Skuadra më e mirë sot në Shqipëri?
Ajo që do të dalë kampione.
Pasioni juaj përtej futbollit?
Thuajse të gjitha sportet. I ndjek të gjitha dhe shumë prej tyre i kam luajtur vetë, si volejbollin, basketbollin etj.
Nëse do të ktheheshit pas në kohë, në aspektin sportiv, çfarë do të korrigjonit?
E sotmja e qorton të djeshmen. Po ju përgjigjem me atë që thotë populli: “Më bëni edhe njëherë nuse, pa di unë si nusëroj!” (Qesh)
Vlora për Perlat Mustën?
Eh, Vlora, Vlora me histori, Vlora e Flamurit, Vlora e Shqipërisë, Vlora ime, Vlora e të gjithëve! Është ajo kënga “Moj Vlorë e bukur në gropë”, që mua më rrëqeth, sidomos kur shoh Nderin e Kombit, Artistin e Popullit Kadri Roshi, në filmin “Ballë për ballë”, teksa e këndon në rolin e Belul Gjenomadhit./Sporti Shqiptar