KALABRI, 20 shtator 2026 /Albania Express News/- Nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Lugina e Preshevës, diaspora shqiptare dhe komunitetet arbëreshe në Itali, shqiptarë nga të gjitha trevat janë bërë bashkë në Kalabri, në një takim ku ndërthuren historia, trashëgimia, kultura, identiteti dhe solidariteti me Kosovën.
Në kuadër të Forumit të Përhershëm të Turizmit Rajonal, që po zhvillohet gjatë datave 18–20 shtator në komunat arbëreshe të Kalabrisë, Unioni i Bashkive Shqiptare në Rajon (UBSHR) ka mbledhur rreth 60 përfaqësues nga hapësira shqiptare dhe komunitetet arbëreshe.
Në delegacionin e gjerë janë përfaqësues të pushtetit vendor, medias, televizioneve, artit, kulturës, muzikës dhe biznesit, duke e kthyer këtë forum në një hapësirë të rëndësishme komunikimi dhe bashkëpunimi ndërshqiptar.
Por takimi në tokën arbëreshe mori edhe një dimension të veçantë simbolik.
Nga Kalabria, një mesazh solidariteti për Kosovën
Përtej agjendës kulturore, turistike dhe ekonomike të forumit, përfaqësuesit e komunave arbëreshe dhe shqiptarët e ardhur nga trevat shqiptare shprehën solidaritet me ish-pjesëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke përcjellë mesazhin:
“Liri për çlirimtarët”.
Mesazhi vjen në një periudhë të ndjeshme për Kosovën, në një kohë kur në Hagë vijojnë proceset gjyqësore ndaj ish-krerëve dhe pjesëtarëve të UÇK-së.
Në këtë mënyrë, takimi i zhvilluar në Kalabri mori një dimension përtej një aktiviteti të zakonshëm kulturor. Ai u shndërrua në një moment simbolik të bashkimit të shqiptarëve rreth kujtesës historike, identitetit dhe lidhjeve që tejkalojnë kufijtë politikë.
Arbëria si urë mes së shkuarës dhe së ardhmes
Forumi organizohet nga Unioni i Bashkive Shqiptare në Rajon, në kuadër të projektit “EXPO ARBËRIA”, me synimin për të forcuar bashkëpunimin ndërmjet bashkive dhe komunave të hapësirës shqipfolëse dhe komunave arbëreshe në Itali.
Aktivitetet zhvillohen kryesisht në Spezzano Albanese, ndërsa delegacionet po vizitojnë edhe qendra të tjera me rëndësi të veçantë për historinë dhe trashëgiminë arbëreshe, mes tyre Frascineto, Civita dhe San Demetrio Corone.
Në qendër të diskutimeve është trashëgimia arbëreshe dhe potenciali i saj për t’u kthyer në një urë të re bashkëpunimi kulturor, turistik dhe ekonomik.
Gjuha arbëreshe, veshjet tradicionale, ritualet, gastronomia, muzika, artizanati dhe mënyra e jetesës së ruajtur ndër shekuj përbëjnë një pasuri të jashtëzakonshme kulturore, e cila tashmë synohet të promovohet edhe si një element i rëndësishëm i turizmit kulturor europian.
MUZA, trashëgimia arbëreshe në gjuhën e krijimtarisë moderne
Një vend të veçantë në këtë nismë zë edhe MUZA, platforma që prej pesë vitesh synon të afrojë brezin e ri me trashëgiminë shqiptare përmes modës dhe industrive krijuese.
Edicioni i pestë i MUZA-s, që përkon edhe me pesëvjetorin e platformës, i kushtohet kulturës dhe trashëgimisë arbëreshe.
Në fokus janë veshjet tradicionale, motivet, ngjyrat, qëndisjet, ritet dhe simbolet arbëreshe, të cilat prezantohen përmes një qasjeje bashkëkohore dhe krijuese.
Kjo qasje synon që trashëgimia të mos mbetet vetëm një dëshmi e së kaluarës, por të shndërrohet në frymëzim për brezat e rinj dhe në një mundësi për zhvillimin e industrive kreative, turizmit dhe promovimit ndërkombëtar të kulturës shqiptare.
Një takim që tejkalon kufijtë
Nga Kalabria, aty ku komunitetet arbëreshe kanë ruajtur për shekuj gjuhën, traditat dhe identitetin, mesazhi i këtij takimi shkon drejt të gjitha hapësirave shqiptare.
Një delegacion nga trevat shqiptare, një trashëgimi e përbashkët dhe një mesazh solidariteti për Kosovën.
Pikërisht kjo e bën më të veçantë takimin e zhvilluar në tokën arbëreshe: bashkimi i historisë me të tashmen dhe kthimi i trashëgimisë në një mundësi për të ndërtuar ura të reja bashkëpunimi.
Përmes turizmit, kulturës, rinisë, medias dhe industrive krijuese, organizatorët synojnë që lidhjet ndërmjet hapësirave shqiptare dhe komuniteteve arbëreshe të marrin një dimension të ri.
Në këtë kuadër, EXPO ARBËRIA synon të kontribuojë edhe në promovimin e katundeve arbëreshe si destinacione të rëndësishme të turizmit kulturor, duke sjellë në vëmendje një pasuri që për shekuj ka ruajtur gjurmët e identitetit shqiptar në zemër të Italisë.
Nga Kalabria, ku historia shqiptare mbijetoi përtej shekujve, shqiptarët nga Kosova, Shqipëria dhe të gjitha trevat u bashkuan rreth kulturës, kujtesës dhe identitetit.
Dhe në këtë takim, përtej kufijve, dallimeve dhe hapësirave gjeografike, u përcoll edhe një mesazh i qartë solidariteti për Kosovën:
“Liri për çlirimtarët”.