INTERVISTOI FATMIR POPJA
LIBRAZHD , 8 korrik 2026/Albania Express News/-Fshati Letëm në Njësinë Administrative Lunik në bashkinë e Librazhdit vazhdon të mbetet një simbol i identitetit dhe krenarisë për bijtë e tij, kudo që jetojnë. Këtij fshati së fundi i është kushtuar edhe kënga “Letmi im ” me tekst të autorit Caush Kullafi, e realizuar në muzikë dhe interpretuar me ndihmën e Inteligjencës Artificiale nga faqja “Udhëtojmë në Librazhd”. Përmes vargjeve të mbushura me mall, autori sjell një portret poetik të vendlindjes, duke përjetësuar bukuritë natyrore, historinë, njerëzit dhe vlerat që e kanë shoqëruar Letmin ndër shekuj. Në këtë intervistë eksluzive për “Albania Express News” ,z. Caush Kullafi rrëfen frymëzimin, emocionet dhe mesazhin që dëshiron të përcjellë përmes kësaj kënge. “Vendlindja ime është burimi i çdo vargu” dhe malli dhe dashuria për fshatin ku u linda dhe u rrita më frymëzoi për të shkruar këngën “Letmi im”.
Teksti: Caush Kullafi
Realizimi muzikor dhe interpretimi me IA: Faqja “Udhëtojmë në Librazhd”
“Letmi im”
Letëm i bukur nën rrezet e malit,
me ujë të kthjellët si lot i kristalit,
ku kënga buçet në gur e në lis,
ku ruhet tradita në çdo derë e fis.
Refreni
O Letmi im, vend i bekuar,
me burra të mençur e zemër të artë,
ku bukë e zemër s’kanë të mbaruar,
ku vallja e kënga të mbajnë gjallë.
Në fushë të Letmit lulja vallëzon,
Javareci këngën me ujë e këndon,
Hamit Shuli, për rahmet,
me gur e gdhendi me dorën e vet.
Lumi i Qarrishtës bukuri të fal,
manat e Lalajve tregojnë histori,
Gurra e Llokmës, uji kristal,
xhamia e Letmit plot hijeshi.
Shul e Bardh, Bruf e Bogdan,
besën e mikpritjen e kanë zakon,
Kullafi e Lala, Kaz e Biçak,
burra bese, për konak.
Dobraj e Kush, Dushk e Prodan,
bukë e zemër për mikun e kanë,
Troshk e Gajdja, Hys e Brahja,
sofër e shtruar, zemra të bardha.
Kullafi e Qatja, Karaj e Topalli,
si kroje të kthjellta në shpat të malit.
Kudo nëpër botë, ju bij në kurbet,
Letmi me mall juve ju pret.
Refreni
O Letmi im, vend i bekuar,
me këngë e valle gjithmonë i gëzuar,
vend i besës, punës, trimërisë,
diamanti i gjelbër i bukurisë.
INTERVISTA
Z. Kullafi, çfarë ju frymëzoi të shkruanit tekstin e këngës kushtuar vendlindjes suaj, Letmit?
Frymëzimi im buron nga dashuria e pakufishme për vendlindjen. Letmi është rrënja ime, kujtesa ime dhe identiteti im. Çdo gur, çdo burim, çdo shteg e çdo kujtim i fëmijërisë më kanë ftuar ta kthej mallin në vargje dhe vargjet në këngë. Ishte një borxh shpirtëror që ndjeja prej kohësh ndaj vendit ku u rrita.
Sa ndikuan kujtimet e fëmijërisë dhe vitet e kaluara në Letëm në krijimin e këtij teksti?
Ato janë themeli i çdo strofe. Kujtimet e fëmijërisë janë si një burim që nuk shteron kurrë. Zërat e njerëzve, aroma e tokës, malet, livadhet dhe jeta e thjeshtë e fshatit më rikthehen vazhdimisht në mendje. Kjo këngë është një udhëtim emocional nëpër ato vite që mbeten të paharrueshme.
Në vargjet e këngës përmenden vende, burime, familje dhe figura të njohura të fshatit. Pse e ndjetë të rëndësishme t’i përfshinit ato?
Sepse ato janë pjesë e shpirtit të Letmit. Historia nuk ndërtohet vetëm nga ngjarjet e mëdha, por edhe nga njerëzit e thjeshtë, vendet simbolike dhe familjet që kanë mbajtur gjallë jetën e komunitetit. Doja që kënga të ishte një pasqyrë besnike e Letmit dhe një homazh për të gjithë ata që kanë lënë gjurmë.
Çfarë mesazhi dëshironi t’u përcillni banorëve të Letmit dhe veçanërisht të rinjve?
Të mos harrojnë kurrë rrënjët e tyre. Mund të jetojnë kudo në botë, por vendlindja mbetet pjesë e identitetit të secilit. Uroj që brezi i ri ta vizitojë, ta promovojë dhe ta ruajë me krenari trashëgiminë e Letmit.
Në tekst i kushtoni një vend të veçantë edhe bashkëfshatarëve që jetojnë në emigracion. Sa i rëndësishëm ishte ky element?
Shumë i rëndësishëm. Emigracioni i ka larguar fizikisht, por jo shpirtërisht nga Letmi. Kjo këngë është një përshëndetje dhe një përqafim për secilin prej tyre, që malli për vendlindjen të mbetet gjithmonë i gjallë.
Si lindi ideja që teksti të shndërrohej në këngë?
Mendova se kënga depërton më lehtë në zemrat e njerëzve. Poezia lexohet, ndërsa kënga këndohet, mbahet mend dhe jeton në festa, në familje dhe në kujtesën e brezave. Pikërisht për këtë arsye vendosa t’i jap jetë muzikore vargjeve.
Kënga është realizuar me ndihmën e Inteligjencës Artificiale nga faqja “Udhëtojmë në Librazhd”. Si e përjetuat këtë mënyrë moderne realizimi?
Ishte një ide shumë e bukur e faqes “Udhëtojmë në Librazhd”, të cilën e falënderoj sinqerisht. Inteligjenca Artificiale u bë ura që lidhi poezinë me muzikën dhe i dha mundësi tekstit tim të arrinte tek një publik shumë më i gjerë.
A kishit hezitime në fillim për përdorimin e Inteligjencës Artificiale?
Fillimisht isha kureshtar, por rezultati më bindi. E pashë si një mjet modern që, kur përdoret me përgjegjësi dhe në shërbim të kulturës, mund t’i japë një dimension të ri krijimtarisë artistike.
A e përmbushi realizimi muzikor pritshmërinë tuaj?
Po. Emocioni që përcolli kënga dhe reagimet e shumta të dëgjuesve më bindën se realizimi i shërbeu me dinjitet tekstit që shkrova. Sigurisht, çdo autor imagjinon gjithmonë më shumë, por jam shumë i kënaqur me rezultatin përfundimtar.
Çfarë reagimesh keni marrë pas publikimit?
Kam marrë qindra mesazhe dhe komente emocionuese. Shumë bashkëfshatarë më kanë shkruar se kënga u riktheu kujtimet e fëmijërisë, u zgjoi mallin për vendlindjen dhe disa madje u përlotën duke e dëgjuar. Ky është shpërblimi më i madh për një autor.
A mendoni se Inteligjenca Artificiale mund të ndihmojë në promovimin e trashëgimisë kulturore?
Pa dyshim. Inteligjenca Artificiale nuk e zëvendëson krijuesin, por mund ta ndihmojë atë që trashëgimia jonë kulturore të promovohet më shpejt dhe të arrijë tek publiku i gjerë, veçanërisht tek të rinjtë.
Kënga nxjerr në pah besën, mikpritjen dhe traditat e Letmit. Sa e rëndësishme është ruajtja e këtyre vlerave?
Janë thesari ynë më i çmuar. Bukuria e natyrës është dhuratë e Zotit, ndërsa besa, mikpritja dhe fisnikëria janë vepër e brezave. Këto janë vlera që duhet t’ua përcjellim fëmijëve tanë si trashëgiminë më të vyer.
A keni në plan të shkruani tekste të tjera kushtuar Letmit dhe Librazhdit?
Po. Për sa kohë do të kem frymëzim dhe forcë për të shkruar, vendlindja ime do të mbetet burimi kryesor i krijimtarisë sime. Ka ende shumë histori, figura dhe tradita që meritojnë të përjetësohen.
Nëse do ta përshkruanit Letmin me vetëm tre fjalë?
Histori, krenari dhe dashuri. Histori për rrënjët e tij të lashta, krenari për njerëzit dhe traditat, ndërsa dashuri sepse është vendi ku zemra ime kthehet gjithmonë.
Çfarë do t’u thoshit atyre që nuk e kanë vizituar kurrë Letmin?
Do t’i ftoja të vijnë dhe ta njohin nga afër. Letmi është një perlë e krahinës së Librazhdit, me peizazhe të mrekullueshme malore, ujëra të kristaltë, histori, tradita dhe një mikpritje që e bën çdo vizitor të ndihet si në shtëpinë e vet. Kush e viziton një herë, largohet me kujtime që mbeten gjatë në zemër.
