Nga Ilir Krasniqi / Prishtinë
PRISHTINË ,01 tetor 2026 /Albania Express News/-Në një kohë kur kultura po përballet gjithnjë e më shumë me sfida të reja, duket se paraja dhe teknologjia po marrin një rol gjithnjë e më dominues në jetën tonë. Ngjarjet e fundit, me videot me përmbajtje seksuale që prej ditës së djeshme po qarkullojnë në rrjetet shqiptare, kanë tronditur opinionin publik dhe kanë rikthyer në vëmendje një problem serioz: cenimin e privatësisë së individit në epokën digjitale.
Përtej çdo gjykimi moral, publikimi dhe shpërndarja e materialeve intime pa pëlqimin e personave të përfshirë përbën një goditje të rëndë ndaj dinjitetit dhe privatësisë së viktimave. Pasojat për ta mund të jenë të mëdha dhe afatgjata, veçanërisht në një realitet ku një material i publikuar në internet mund të kopjohet, shpërndahet dhe të mbetet online për një kohë të gjatë.
Por ajo që duhet të na shqetësojë është se skandale të tilla mund të përsëriten.
A jemi duke jetuar në një shoqëri të mbikëqyrur?
Jeta private po rrezikohet çdo ditë e më shumë nga prania masive e kamerave të sigurisë. Kamera ka në rrugë, biznese, qendra tregtare, ambiente hotelerie, restorante, parkingje e në shumë hapësira të tjera publike ose private.
Në vetvete, kamera e sigurisë nuk është problem. Ajo mund të jetë një mjet i rëndësishëm për parandalimin dhe dokumentimin e veprave kriminale. Problemi nis atëherë kur regjistrimet ruhen pa standarde të mjaftueshme sigurie, kur aksesohen nga persona të paautorizuar ose kur materialet mund të bien në duart e individëve që i përdorin për qëllime të paligjshme.
Praktikat e deritanishme kanë treguar se nuk janë të pakta rastet kur incidente të rënda lidhen me ambiente hotelerie, tualete, dhoma, ambiente shërbimi apo hapësira ku qytetari pret të ketë një nivel të lartë privatësie.
Në këtë realitet, pyetja është e pashmangshme: ku përfundon nevoja për siguri dhe ku fillon cenimi i privatësisë?
Kur kamera kthehet në rrezik
Në Shqipëri, kuadri ligjor për sigurinë publike dhe mbrojtjen e të dhënave personale ka vendosur rregulla për përdorimin e sistemeve të vëzhgimit me kamera. Subjekte të ndryshme publike dhe private, në varësi të aktivitetit dhe nivelit të rrezikut, janë të detyruara të marrin masa sigurie dhe, në raste të caktuara, të përdorin sisteme CCTV.
Por teknologjia ka ndryshuar shumë më shpejt sesa ligjet.
Sot nuk mjafton më të vendosësh një tabelë që tregon se ambienti monitorohet me kamera. Duhet të dimë se ku ndodhet kamera, çfarë regjistron, për sa kohë ruhen pamjet, kush ka akses, si mbrohen të dhënat dhe çfarë ndodh nëse sistemi hakohet.
Sepse rreziku nuk vjen vetëm nga personi që ndodhet pas kamerës.
Bota digjitale po përballet çdo ditë me sulme kibernetike. Sisteme të ndryshme, nga profilet personale në rrjetet sociale deri te infrastruktura të rëndësishme financiare dhe teknologjike, janë objektiv i vazhdueshëm i hakerëve. Për këtë arsye, edhe regjistrimet e kamerave të sigurisë duhet të konsiderohen si të dhëna që kërkojnë mbrojtje serioze.
Restoranti nuk është dhomë hetimi
Është e kuptueshme që një biznes të ketë kamera në hyrje, në korridore, në arkë apo në zona ku ekziston një nevojë reale për siguri.
Por a është e nevojshme që një klient të ketë një kamerë mbi kokë ndërsa ha darkë, zhvillon një takim privat apo bisedon me familjarët dhe miqtë?
Dhe pyetja bëhet edhe më serioze nëse sistemi i kamerave është në gjendje të regjistrojë edhe zërin.
Një gjë është të filmosh një hapësirë për qëllime sigurie. Një gjë krejt tjetër është të regjistrosh bisedat private të qytetarëve. Këtu duhet të vendoset një vijë e qartë.
Siguria nuk mund të përdoret si justifikim për një mbikëqyrje të pakufizuar.
Ligji duhet të ecë me teknologjinë
Përvoja e viteve të fundit tregon se rregullat për përdorimin e kamerave dhe administrimin e regjistrimeve duhet të rishikohen vazhdimisht.
Nuk mjafton vetëm të përcaktohet se ku lejohet kamera. Duhet të përcaktohen me qartësi edhe standardet teknike të sigurisë, personat që mund të kenë akses, mënyra e ruajtjes së materialeve, afatet e fshirjes dhe përgjegjësia në rast rrjedhjeje të pamjeve.