Nga uniforma e shërbimit te drita e librit, një bir i Ishmit që e ktheu vendlindjen në memorie të shkruar
Nga Bujar Qesja, Mjeshtër i Madh
Ka njerëz që largohen nga vendlindja për të kërkuar dijen dhe ka të tjerë që, pasi e fitojnë atë, rikthehen për t’i dhënë zë vendit prej nga kanë ardhur. Agim Lika është një prej tyre.
I lindur në vitin 1968 në Shetaj të Ishmit, Agim Lika e ka ndërtuar jetën mes disiplinës së uniformës, dijes, arsimit, kërkimit dhe pasionit për librin. Por mbi të gjitha, ai ka mbajtur me vete një lidhje të pandarë me Ishmin, me njerëzit, familjet, historitë dhe kujtesën e kësaj treve.
U largua nga vendlindja për t’u formuar dhe u kthye tek vendlindja për ta dokumentuar.
Ky duket se është thelbi i rrugëtimit të tij.
Ishmi, një trevë me histori, tradita, folklor dhe personalitete të shquara, është bërë një prej boshteteve kryesore të krijimtarisë së Likës. Përmes librave dhe studimeve të tij, ajo që dikur jetonte kryesisht në kujtesën familjare, në rrëfimet e të moshuarve dhe në traditën gojore, po merr formë të shkruar.
Nga “Vendlindja e harruar”, te “Si Hënë e kristaltë”, “Krenar për origjinën time” dhe “Ritmi i jetës”, krijimtaria e tij dëshmon një përpjekje të vazhdueshme për ta parë vendlindjen jo vetëm si hapësirë gjeografike, por si identitet dhe kujtesë.
Një vend të rëndësishëm në këtë veprimtari zënë edhe studimet mbi arsimin në Ishëm, periudhat historike 1912–1944 dhe 1944–2025, si dhe puna kërkimore mbi folklorin e krahinës.
Në këtë mozaik spikat edhe monografia “Malikët e Shetajt dhe pasardhësit e tyre”, ku historia e një familjeje shndërrohet në një pjesë të historisë së komunitetit.
Sepse për Agim Likën, historia nuk fillon vetëm me ngjarjet e mëdha. Ajo nis edhe në oborrin e një shtëpie, në një familje, në një shkollë, në një këngë, në një emër që rrezikon të harrohet.
Nga ushtaraku te studiuesi
Rruga e tij profesionale ka kaluar nëpër arsimin ushtarak, shërbimin në Forcat e Armatosura, detyra pedagogjike, komanduese dhe të shtabit.
Formimi në Shkollën e Mesme Ushtarake “Skënderbej” dhe më pas në Akademinë Ushtarake, gjatë viteve 1983–1991, i dha disiplinën dhe metodën që më vonë do ta shoqëronin edhe në punën e tij kërkimore.
Por nëse uniforma e mësoi me përgjegjësinë, libri i dha mundësinë të ruajë atë që koha rrezikon ta fshijë.
Kjo lidhje mes disiplinës së profesionit dhe ndjeshmërisë së autorit shfaqet në mënyrë të veçantë në veprën e tij.
Një arkiv me zemër
Një tjetër dimension i veprimtarisë së Agim Likës është kujdesi për autorët dhe librin.
Ai nuk është vetëm autor. Është edhe promovues, recensues, moderator aktivitetesh, hartues parathëniesh dhe mbështetës i krijimtarisë së të tjerëve.
Me veprën “Vendlindja, burim frymëzimi për autorët”, ku trajton krijimtarinë e disa autorëve dhe librave, ai dëshmon se pasioni për letërsinë dhe kujtesën nuk është një udhëtim individual.
Edhe libri “Skënderbegas, pasaportë e vlerave atdhetare”, me kujtime nga brezi i viteve 1983–1987, është një tjetër përpjekje për të ruajtur historinë njerëzore të një brezi.
Në këtë kuptim, Agim Lika është shndërruar në një lloj “arkivi me zemër”: mbledh dokumente, histori dhe dëshmi, por mbi të gjitha ruan emocionin dhe njerëzit që qëndrojnë pas tyre.
Agimi që i jep dritë Ishmit
Emri Agim merr në këtë histori edhe një kuptim simbolik.
Agimi është fillimi i dritës. Dhe puna e tij krijuese duket se ka pikërisht këtë mision: të nxjerrë nga errësira e harresës njerëz, familje, tradita, histori dhe vlera.
Në një kohë kur kujtesa lokale rrezikon të humbasë përballë ritmeve të shpejta të ndryshimit, puna e autorëve që dokumentojnë historinë e vendlindjes merr një rëndësi të veçantë.
Agim Lika e ka kthyer këtë mision në një udhëtim të gjatë personal.
Nga Shetaji në auditorët e arsimit ushtarak, nga uniforma te biblioteka, nga kujtimet familjare te monografitë dhe studimet, rruga e tij është ajo e një njeriu që nuk e ka harruar vendin prej nga ka nisur.
Dhe ndoshta kjo është trashëgimia më e çmuar e veprës së tij:
ta bësh vendlindjen të flasë, që brezat që vijnë të mos e harrojnë.
Në këtë kuptim, Agim Lika nuk shkruan vetëm për Ishmin.
Ai shkruan që Ishmi të mbetet i shkruar.
