Tiranë, 15 shtator 2026 /Albania Express News/- Rritja e çmimeve të karburanteve në tregjet ndërkombëtare ka nxitur disa qeveri europiane të ndërhyjnë përmes uljes së taksave, akcizës dhe masave të tjera fiskale, me synim zbutjen e kostos që përballojnë qytetarët dhe bizneset.
Maqedonia e Veriut është ndër vendet e fundit që ka ndërmarrë masa konkrete për të frenuar efektin e rritjes së çmimeve të karburanteve.
Nga 15 deri më 28 shtator, qeveria maqedonase ka ulur normën e TVSH-së për karburantet nga 18 në 10 për qind, ndërsa paralelisht vijon edhe lehtësimi i akcizës.
Sipas përllogaritjeve të autoriteteve, vetëm për naftën efekti i këtyre masave arrin në rreth 7 denarë për litër, duke shmangur një rritje të mëtejshme të çmimit për konsumatorët. Çmimi final i naftës është rreth 99 denarë, ose afërsisht 1.48 euro për litër.
Italia ul akcizën për naftën
Edhe Italia ka ndërhyrë për të zbutur ndikimin e çmimeve të larta të karburanteve. Autoritetet kanë zgjatur deri më 17 shtator uljen e akcizës për naftën, me një efekt prej rreth 17 centësh për litër.
Masa synon të mbrojë familjet dhe bizneset nga ndikimi i rritjes së çmimeve në tregjet ndërkombëtare, duke kufizuar njëkohësisht efektin zinxhir që karburantet kanë mbi transportin dhe aktivitetin ekonomik.
Spanja dhe Qiproja ndjekin të njëjtën politikë
Edhe Spanja po aplikon ulje të përkohshme të taksave për benzinën dhe naftën, në përpjekje për të reduktuar barrën që po përballojnë konsumatorët.
Ndërkohë, Qiproja ka zgjatur deri më 30 nëntor lehtësimin fiskal prej 8.33 centësh për litër për benzinën dhe naftën.
Masat ndryshojnë nga një shtet në tjetrin, por kanë një qëllim të përbashkët: që një pjesë e goditjes së çmimeve të karburanteve të përballohet nga buxheti i shtetit dhe jo të transferohet menjëherë te konsumatori.
Karburantet, ndikim i drejtpërdrejtë në çmime
Rritja e çmimeve të naftës dhe benzinës nuk prek vetëm drejtuesit e automjeteve. Ajo ndikon drejtpërdrejt në kostot e transportit, prodhimit, bujqësisë dhe shpërndarjes së mallrave.
Për këtë arsye, qeveritë e disa vendeve europiane kanë zgjedhur instrumente të ndryshme për të amortizuar goditjen: ulje të akcizës, ulje të TVSH-së, rimbursime apo subvencione të drejtpërdrejta.
Synimi është që rritja e çmimit të karburanteve të mos përkthehet menjëherë në rritje të kostos së transportit, ushqimeve dhe produkteve të tjera të konsumit.
Në këtë mënyrë, qeveritë po zgjedhin të heqin dorë përkohësisht nga një pjesë e të ardhurave fiskale, në këmbim të frenimit të presionit mbi familjet dhe bizneset.
Debati mbi nivelin e taksave dhe akcizës mbi karburantet mbetet veçanërisht i rëndësishëm në kushtet kur çmimet e energjisë dhe naftës në tregjet ndërkombëtare kanë ndikim të drejtpërdrejtë në ekonomitë kombëtare.