Nga Ymer Hysa
KURBIN ,11 shtator 2026 /Albania Express News/-Në historinë e kulturës popullore të Kurbinit, emri i këngëtarit dhe rapsodit Kurt Lika zë një vend të veçantë. Për disa dekada, ai ka lidhur jetën dhe pasionin e tij me këngën popullore, duke e parë atë jo thjesht si një mënyrë interpretimi artistik, por si një mision për të ruajtur kujtesën, historinë, traditat dhe shpirtin e vendlindjes.
Kurt Lika është një prej zërave të njohur të këngës popullore dhe traditës rapsodike kurbinase. Përmes repertorit të tij, ai ka përcjellë histori, motive patriotike e lirike, figura të rëndësishme dhe vlera të trashëgimisë kulturore të trevës së Kurbinit, duke e bërë këngën një urë lidhëse mes së kaluarës dhe brezave të rinj.
Një karrierë që nisi në skenën e Gjirokastrës
Një prej momenteve më të rëndësishme në rrugëtimin artistik të Kurt Likës ishte paraqitja e tij në Festivalin Folklorik të Gjirokastrës në vitin 1988, ku interpretoi së bashku me motrën e tij, Sherifen, këngën “Gjallë a dek nusen t’ma bini”.
Paraqitja e tyre u vlerësua me çmimin e parë në shkallë Republike, ndërsa Kurt Lika u nderua me titullin “Laureat i Festivalit”.
Ky vlerësim do të shënonte një pikë të rëndësishme në karrierën e tij dhe do t’i jepte një shtysë të re rrugëtimit artistik, që do të vijonte për dekada në skena, festivale, veprimtari kulturore, koncerte dhe gëzime familjare.
“Lulja e Kurbinit”, kënga që u bë identitet
Ndër këngët më të njohura të repertorit të tij është “Lulja e Kurbinit”, me tekst të Fran Laskës dhe muzikë të Mark Gjokës.
Kjo këngë, e kushtuar drejtpërdrejt trevës kurbinase, sjell përmes vargjeve peizazhin, bukurinë, dashurinë dhe krenarinë për vendlindjen. Ajo e paraqet Kurbini n si një trevë të pasur me tradita, zakone, histori dhe ndjenja të forta atdhetare.
“Lulja e Kurbinit” është shndërruar në një prej këngëve që lidhen fort me identitetin artistik të Kurt Likës dhe me mënyrën se si ai e ka përfaqësuar vendlindjen përmes muzikës.
Por repertori i tij nuk është kufizuar vetëm te këngët lirike apo ato të dashurisë. Në vite, ai ka sjellë këngë që prekin historinë, figurat dhe identitetin kulturor të Kurbinit.
Historia dhe figurat kombëtare në repertorin e rapsodit
Një vend të rëndësishëm në krijimtarinë dhe repertorin e Kurt Likës zënë këngët me tematikë historike dhe kombëtare.
Mes tyre janë “Kënga e Skënderbeut”, me tekst të Fran Laskës, muzikë të Kol Susajt dhe orkestrim të Edmond Zhulalit, kushtuar heroit tonë kombëtar.
Po aq domethënëse është kënga “Jam Gjin Pjetri i Kurbinit”, me tekst të Fran Laskës dhe muzikë të Mark Gjokës, kushtuar figurës së Gjin Pjetrit të Skurajt, një emër i lidhur me historinë e lëvizjes kombëtare shqiptare.
Në repertorin e tij gjendet edhe “Kënga e Kishës Shnanout”, me tekst të Gjok Becit dhe muzikë të Mark Gjokës, kushtuar historisë dhe simbolikës së Shna Ndoit të Laçit, një prej simboleve më të rëndësishme të trashëgimisë shpirtërore e kulturore të Kurbinit.
Pikërisht ky repertor dëshmon se për Kurt Likën kënga nuk është vetëm argëtim. Ajo është edhe dokument kulturor, kujtesë historike dhe mënyrë për të ruajtur identitetin e një treve.
Përtej këngës, edhe ruajtës i veshjes tradicionale
Kontributi i Kurt Likës në trashëgiminë kulturore nuk lidhet vetëm me muzikën.
Emri i tij është i lidhur edhe me promovimin dhe përfaqësimin e veshjes tradicionale kurbinase. Në një botim kushtuar veshjeve tradicionale të trevave të Qarkut Lezhë, modeli i veshjes së burrit kurbinas është shënuar me emrin Kurt Lika.
Ky fakt dëshmon përfshirjen e tij në ruajtjen, promovimin dhe paraqitjen e trashëgimisë etnografike të zonës.
Një repertor që pasurohet ndër vite
Veprimtaria artistike e Kurt Likës ka vijuar ndër vite dhe repertori i tij është pasuruar me këngë të reja.
Në vitin 2025, ai publikoi këngën “Rapsodët e Kurbinit”, me tekst të Fran Laskës dhe muzikë të Driton Fazliut dhe Muhamet Selimit nga Prishtina.
Në repertorin e tij përfshihen gjithashtu këngët “Dasma e Shqiptarëve”, me tekst të Fran Laskës dhe muzikë të Mark Gjokës, si dhe “Vallja e Shpirtit”, me tekst të Fran Laskës, muzikë të Kol Susajt dhe orkestrim të Edmond Zhulalit, krahas shumë këngëve të tjera të muzikës popullore.
Një trashëgimi që kalon te brezi i ri
Një prej aspekteve më të rëndësishme të veprimtarisë së Kurt Likës është fakti se dashurinë për këngën dhe folklorin ai nuk e ka mbajtur vetëm për vete.
Këtë pasion ua ka përcjellë edhe dy djemve të tij, të cilët janë pjesë e “Gurrës së Kurbinit”.
Mesazhi i kësaj trashëgimie artistike përcillet veçanërisht bukur përmes këngës “Amanet këngën ta lá”, me vargje të poetit Gjovalin Dushaj, të interpretuar nga Kurt Lika së bashku me djemtë e tij.
Është një simbolikë domethënëse: kënga që trashëgohet nga një brez te tjetri dhe bëhet amanet familjar, por edhe amanet kulturor.
Rapsodi që e ktheu dashurinë për Kurbini n në kujtesë
Kurt Lika mbetet një prej përfaqësuesve të spikatur të traditës së këngës dhe rapsodisë kurbinase.
Përmes zërit, repertorit dhe veprimtarisë së tij artistike, ai ka kontribuar në ruajtjen dhe përcjelljen e historisë, kujtesës, zakoneve dhe krenarisë së trevës së Kurbinit te brezat e rinj dhe te publiku shqiptar, brenda dhe jashtë vendit.
Për dashamirësit e këngës dhe kulturës në Kurbin, Kurt Lika nuk është vetëm një këngëtar apo rapsod. Ai është një përcjellës i kujtesës dhe identitetit kulturor, një artist që e ka kthyer këngën popullore në një mënyrë për të treguar historinë, traditat dhe shpirtin e vendlindjes.
Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron edhe vlera e tij më e madhe artistike: ta duash vendlindjen, ta këndosh atë dhe përmes këngës t’ua lësh amanet brezave.