BELSH ,30 korrik 2026/Albania Express News/-Ndryshimet klimatike nuk janë më një kërcënim i së ardhmes, por një realitet që po ndikon çdo ditë në jetën e qytetarëve, ekonominë lokale dhe mjedisin. Bashkia e Belshit, e njohur për peizazhin unik karstik dhe pasurinë e jashtëzakonshme me mbi 84 liqene, po ndërmerr hapa konkretë për t’u përgatitur për sfidat që sjell klima, duke u bërë një nga bashkitë e para në Shqipëri që realizon një vlerësim të plotë shkencor të rreziqeve klimatike.
Kryetari i Bashkisë së Belshit, Arif Tafani, ka bërë të ditur se bashkia po zbaton projektin EVOLVE–Belsh, pjesë e programit evropian CLIMAAX, një nismë që synon të forcojë aftësinë e komuniteteve vendore për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike dhe për të reduktuar ndikimet e tyre në jetën e përditshme.
Sipas Tafanit, Belshi përfaqëson një nga zonat më të veçanta natyrore të vendit, por njëkohësisht edhe një nga më të ekspozuarat ndaj fenomeneve ekstreme klimatike. Përmbytjet, reshjet intensive, thatësirat e zgjatura dhe valët e të nxehtit po ushtrojnë gjithnjë e më shumë presion mbi bujqësinë, infrastrukturën, burimet ujore dhe mirëqenien e banorëve.
Për herë të parë, në kuadër të projektit EVOLVE–Belsh është realizuar një analizë gjithëpërfshirëse e rreziqeve klimatike, e mbështetur në të dhëna lokale, modele shkencore bashkëkohore dhe një proces të gjerë konsultimi me komunitetin. Ky studim ka bërë të mundur identifikimin e zonave më të rrezikuara dhe përcaktimin e masave prioritare që duhet të ndërmerren për të mbrojtur territorin dhe popullsinë.
Një nga rezultatet më të rëndësishme të këtij procesi është hartimi i ardhshëm i Planit Lokal të Adaptimit ndaj Ndryshimeve Klimatike, dokument strategjik që do të orientojë politikat dhe investimet e Bashkisë së Belshit në vitet e ardhshme. Ky plan do të jetë në përputhje me Planin Kombëtar të Adaptimit dhe përmbush një detyrim ligjor e institucional për qeverisjen vendore.
Analiza e kryer me metodologjinë e programit CLIMAAX ka evidentuar katër rreziqe madhore që kërcënojnë territorin e Bashkisë së Belshit.
Në vend të parë renditen përmbytjet, të cilat përbëjnë një nga rreziqet më serioze për komunitetin. Hartat e përgatitura nga ekspertët tregojnë se qendra e qytetit pranë Liqenit të Belshit është ndër zonat me rrezik të lartë për përmbytje në raste reshjesh të mëdha, me periudha kthimi nga 10 deri në 100 vjet. Po ashtu, fshatrat që shtrihen pranë lumenjve Devoll dhe Shkumbin konsiderohen veçanërisht të ekspozuara ndaj përmbytjeve lumore, të cilat mund të shkaktojnë dëme në banesa, tokat bujqësore dhe infrastrukturë, madje edhe zhvendosje të përkohshme të banorëve.
Një tjetër sfidë e rëndësishme lidhet me reshjet ekstreme, të cilat sipas projeksioneve klimatike pritet të bëhen më të shpeshta dhe më intensive gjatë dekadave të ardhshme. Njësitë administrative Grekan dhe Kajan janë identifikuar si ndër zonat më të rrezikuara, ku reshjet e dendura mund të shkaktojnë përmbytje urbane, dëmtime të ndërtesave dhe probleme serioze në rrjetin infrastrukturor.
Po aq shqetësues paraqitet fenomeni i thatësirave, të cilat po ndikojnë drejtpërdrejt në sektorin bujqësor, një nga burimet kryesore të ekonomisë së Belshit. Zonat bujqësore të Dumresë janë identifikuar si më të prekura nga mungesa e reshjeve dhe ulja e rezervave ujore, duke rrezikuar prodhimin bujqësor dhe furnizimin me ujë për vaditje.
Ndërkohë, valët e të nxehtit po shfaqen si një tjetër rrezik në rritje, me pasoja jo vetëm për shëndetin e qytetarëve, veçanërisht të moshuarve dhe grupeve vulnerabël, por edhe për ekosistemet natyrore që përbëjnë një nga asetet më të rëndësishme të Belshit.
Një element që e dallon projektin EVOLVE–Belsh është përfshirja aktive e komunitetit në të gjitha fazat e tij. Fermerë, gra, të rinj, përfaqësues të institucioneve dhe banorë të zonave më të ekspozuara kanë marrë pjesë në procesin e konsultimeve, duke kontribuar me përvojën dhe shqetësimet e tyre. Paralelisht është investuar edhe në edukimin mjedisor, me synimin për të rritur ndërgjegjësimin e qytetarëve dhe për t’i përgatitur ata për përballimin e rreziqeve që lidhen me ndryshimet klimatike.
Në përfundim të analizës, mesazhi që përcillet është i qartë: Belshi ka nevojë për veprime të menjëhershme, të koordinuara dhe afatgjata për të rritur rezistencën ndaj ndryshimeve klimatike. Përmes projektit EVOLVE–Belsh dhe mbështetjes së programit evropian CLIMAAX, bashkia synon të ndërtojë politika të bazuara në shkencë, të mbrojë komunitetin dhe pasuritë natyrore, si dhe të sigurojë një zhvillim të qëndrueshëm për brezat e ardhshëm.