Ish-kryeministri britanik Boris Johnson mbikëqyri një përgjigje të paqëndrueshme dhe kaotike ndaj pandemisë COVID-19, duke vonuar vendosjen e izolimit, çka sipas një hetimi publik rezultoi në rreth 23,000 vdekje shtesë.
Britania ka regjistruar mbi 230,000 vdekje nga COVID-19 — një shkallë vdekshmërie e ngjashme me SHBA-në dhe Italinë, por më e lartë se çdo vend tjetër në Evropën Perëndimore, ndërsa po përpiqet të rimëkëmbet nga pasojat ekonomike.
Hetimi, i urdhëruar nga Johnson në maj 2021, përfundon me një vlerësim të ashpër të përgjigjes së qeverisë së tij ndaj pandemisë, duke kritikuar udhëheqjen e pavendosur, shkeljet e rregullave nga stafi i Downing Street dhe veprimet e këshilltarit të tij kryesor, Dominic Cummings. “Brenda qeverisë britanike gjatë pandemisë kishte një kulturë toksike dhe kaotike”, tha kryetarja e hetimit, ish-gjyqtarja Heather Hallett.
Sipas raportit, nëse do të ishin ndërmarrë veprime më herët për të parandaluar përhapjen e virusit, izolimi mund të ishte shmangur plotësisht. Hallett theksoi se Johnson nuk arriti ta kuptonte seriozitetin e virusit në fillim të vitit 2020, duke besuar se situata nuk do të përkeqësohej dhe duke u shpërqendruar nga çështje të tjera qeveritare, përfshirë bisedimet për daljen e Britanisë nga Bashkimi Evropian.
“Z. Johnson duhet ta kishte kuptuar më herët se kjo ishte një emergjencë që kërkonte udhëheqje kryeministrore dhe një ndjenjë urgjence”, tha raporti.
Kur u paraqit para komitetit në vitin 2023, Johnson pranoi se qeveria e tij ishte shumë e vetëkënaqur dhe kishte “nënvlerësuar masivisht” rreziqet, duke thënë se e kuptonte zemërimin e publikut.
23,000 vdekje të shmangshme
Hallett theksoi se njoftimi i izolimit më 23 mars ishte vonë dhe i pamjaftueshëm. Sipas raportit, nëse Britania do të kishte vendosur izolimin vetëm një javë më parë, më 16 mars, numri i vdekjeve gjatë valës së parë deri në korrik do të ishte zvogëluar me rreth 23,000, ose 48%.
Mosveprimi i hershëm çoi gjithashtu në izolime të mëtejshme kombëtare më vonë gjatë vitit. Hetimi pranoi se Johnson u përball me vendime të rëndësishme, por theksoi se ai ndryshonte vazhdimisht mendje dhe nuk merrte vendime në kohë, pavarësisht kuptimit më të qartë të situatës