Nga Klevis Elezi ,Politolog
Rritja e çmimeve të naftës nuk është më një zhvillim i izoluar ekonomik. Ajo po kthehet në një faktor dominues që po dikton çdo hallkë të jetës së përditshme në Shqipëri. Nga e hëna, shumë biznese në vend pritet të reflektojnë këtë rritje duke shtuar çmimet e produkteve ushqimore, duke krijuar kështu një zinxhir të ri shtrenjtimi që prek drejtpërdrejt çdo familje.
Në një ekonomi të brishtë si ajo shqiptare, ku shumica e produkteve ushqimore vijnë nga importi dhe transporti përbën një pjesë të konsiderueshme të kostos finale, çdo luhatje në çmimin e naftës përkthehet automatikisht në rritje çmimesh në treg. Nga furnizimi i supermarketeve deri tek tregjet e vogla të lagjeve, çdo operator ekonomik po përgatitet të rrisë çmimet për të përballuar kostot në rritje.
Por problemi nuk qëndron vetëm tek efekti zinxhir. Shqetësimi real është mungesa e një mekanizmi të qartë kontrolli dhe transparence mbi mënyrën se si këto çmime përcaktohen. Në shumë raste, rritja e çmimit të naftës shfrytëzohet si justifikim për rritje më të mëdha sesa ndikimi real që ajo ka në produktin final. Dhe kjo krijon një situatë ku qytetari përballet jo vetëm me inflacion, por edhe me abuzim të heshtur.
Ndërkohë, të ardhurat e qytetarëve nuk ndjekin të njëjtin ritëm rritjeje. Pagat mbeten të pandryshuara, pensionet mezi përballojnë nevojat bazë, ndërsa kostoja e jetesës rritet nga dita në ditë. Kjo krijon një presion të fortë social, duke e shtyrë një pjesë të madhe të popullsisë drejt vështirësive ekonomike.
Pyetja që shtrohet është e thjeshtë: a ka një kufi kjo situatë? A mund të vazhdojë tregu të funksionojë pa ndërhyrje, në një kohë kur çdo rritje çmimi godet drejtpërdrejt shtresat më të ndjeshme të shoqërisë?
Institucionet përgjegjëse duhet të reagojnë jo vetëm me deklarata, por me masa konkrete. Kontrolli i tregut, transparenca në zinxhirin e furnizimit dhe mbrojtja e konsumatorit nuk duhet të mbeten slogane, por të kthehen në politika të prekshme.
Sepse realiteti është ky: rritja e çmimit të naftës nuk është vetëm një çështje ekonomike. Është një provë për shtetin, për tregun dhe për aftësinë e tyre për të mbrojtur qytetarin.
Në të kundërt, çdo rritje e re nuk do të jetë thjesht një shifër më shumë në faturë, por një hap më pranë varfërimit të përditshëm të shoqërisë.