Ballkani Perëndimor ka energji, ide dhe talente, por i mungon infrastruktura që i kthen në histori suksesi. Ky ishte mesazhi kryesor që dha Sekretari i Përgjithshëm i Këshillit të Bashkëpunimit Rajonal (RCC), Amer Kapetanović, gjatë prezantimit të studimit të parë rajonal mbi ekosistemin e start-upeve në gjashtë vendet e rajonit.
Studimi, i përgatitur në bashkëpunim me Institutin Evropian të Inovacionit dhe Teknologjisë (EIT) dhe Rrjetin Evropian të Ndërmarrjeve (EEN), zbulohet në një moment kur rajoni kërkon të gjejë vendin e tij në Tregun e Unifikuar Evropian të Inovacionit.
Sipas raportit, sektori i TIK-ut punëson rreth 150 mijë njerëz dhe kontribuon me 2% të PBB-së rajonale, por financimi total i start-upeve gjatë vitit 2024 ishte vetëm 29.5 milionë euro, shumë më pak se fqinjët në BE. Pengesat kryesore? Mungesa e investimeve private, rregullore të pakoordinuara dhe “largimi i trurit” drejt tregjeve më të zhvilluara.
“Rajoni ynë është plot energji sipërmarrëse, por i mungon mbështetja e strukturuar për rritje të qëndrueshme,” tha Kapetanović, duke prezantuar programin RISE – një nismë e re që synon të lidhë sipërmarrësit inovativë me mentorë me përvojë, të ofrojë trajnime praktike dhe financime të vogla për t’i ndihmuar të mbijetojnë “luginën e vdekjes” së fazës fillestare.
Nga ana e saj, Signe Ratso nga Komisioni Evropian vuri në dukje se partneriteti RCC-EIT-EEN synon të krijojë ura të reja mes start-upeve të rajonit dhe ekosistemit të inovacionit të BE-së, duke ulur pabarazitë dhe duke përforcuar integrimin në tregun e përbashkët.
Kapetanović shtoi se suksesi i kësaj agjende varet nga bashkëpunimi i ngushtë midis qeverive, kërkuesve shkencorë dhe biznesit: “Ballkani Perëndimor nuk duhet të mbetet pjesëmarrës pasiv në inovacion, por të bëhet forcë lëvizëse në tregun evropian të ideve.”