NGA FATMIR POPJA
TIRANË, 26 shtator 2026 /Albania Express News/- Një projekt i ri bashkëpunimi ndërkufitar po synon të forcojë sektorin agro-ushqimor në hapësirën e Adriatikut Jugor, duke bashkuar institucione, universitete, organizata të zhvillimit dhe aktorë të sektorit privat nga Italia, Shqipëria dhe Mali i Zi.
Projekti ITC FOOD – Trajnim dhe Kompetenca Inovative në Agro-Ushqim është konceptuar si një platformë bashkëpunimi për shkëmbimin e njohurive, zhvillimin e aftësive profesionale, promovimin e inovacionit dhe krijimin e lidhjeve të reja ekonomike përgjatë dy brigjeve të Adriatikut.
Në fokus të projektit janë rajonet italiane të Puglias dhe Molises, Shqipëria dhe Mali i Zi, me synimin për të krijuar një ekosistem më të integruar dhe konkurrues për sektorin agro-ushqimor.
Një rrjet i përbashkët kompetencash përtej Adriatikut
Në thelb të ITC FOOD qëndron ideja e krijimit të rrjeteve të qëndrueshme të bashkëpunimit ndërmjet institucioneve publike, universiteteve, strukturave të zhvillimit dhe ndërmarrjeve private.
Projekti synon të lehtësojë shkëmbimin e informacionit dhe përvojave, duke krijuar ura të reja bashkëpunimi ndërmjet aktorëve që operojnë në faza të ndryshme të zinxhirit agro-ushqimor.
Në këtë mënyrë, fermerët, prodhuesit, studiuesit, institucionet dhe sipërmarrjet mund të kenë mundësi të reja për të bashkëpunuar, për të ndarë praktikat më të mira dhe për të zhvilluar zgjidhje të përbashkëta ndaj sfidave të sektorit.
Partneriteti i projektit përfshin:
- Grupin Lokal të Veprimit Sud Est Barese, Itali, si partner kryesor;
- GAL Molise Rurale, Itali;
- Universitetin e Barit “Aldo Moro”, përmes Departamentit të Shkencave të Tokës, Bimëve dhe Ushqimit (D.I.S.S.P.A.);
- Agjencinë e Zhvillimit Rajonal – Shoqata e Biznesit të Ulqinit, Mali i Zi;
- Agjencinë Kombëtare për Punësim dhe Aftësi (AKPA), Shqipëri;
- Spoonbill (SNIC), Shqipëri.
Përmes këtij partneriteti, projekti synon të ndërtojë një mekanizëm të qëndrueshëm bashkëpunimi që lidh ekspertizën akademike me nevojat konkrete të fermerëve, prodhuesve dhe sipërmarrjeve.
Qendra dixhitale për trajnimin agro-ushqimor
Një prej komponentëve kryesorë të ITC FOOD është krijimi i një qendre dixhitale të dedikuar për trajnimin dhe zhvillimin e kompetencave në sektorin agro-ushqimor.
Platforma synon të shërbejë si një hapësirë e përbashkët online ku aktorët e sektorit nga Italia, Shqipëria dhe Mali i Zi mund të kenë akses në materiale dhe burime të ndryshme të informacionit.
Në këtë qendër parashikohet të ofrohen:
- materiale trajnimi dhe mjete edukative;
- burime dhe materiale për bashkëpunim;
- mundësi për rrjetëzim ndërmjet profesionistëve dhe institucioneve;
- informacion mbi tregjet dhe zhvillimet e sektorit;
- praktika të mira dhe modele të suksesshme;
- njohuri dhe përmbajtje që lidhen me inovacionin dhe teknologjitë e reja.
Krijimi i një hapësire të tillë dixhitale synon të reduktojë barrierat që lidhen me aksesin në informacion dhe trajnim, duke i dhënë sektorit mundësi për një proces më të vazhdueshëm të përditësimit profesional.
Në një sektor ku teknologjia, standardet e prodhimit, kërkesat e tregut dhe praktikat e qëndrueshme ndryshojnë vazhdimisht, zhvillimi i kompetencave njerëzore konsiderohet një element i rëndësishëm për rritjen e konkurrueshmërisë.
Klasteret agro-ushqimore, një tjetër shtyllë e projektit
Përtej komponentit të trajnimit dixhital, ITC FOOD parashikon edhe mbështetjen e krijimit të klastereve lokale dhe transnacionale agro-ushqimore.
Këto struktura synojnë të bashkojnë prodhues, sipërmarrje, institucione kërkimore dhe autoritete publike, duke krijuar një mjedis ku informacioni, eksperienca dhe teknologjia mund të qarkullojnë më lehtë.
Klasteret pritet të shërbejnë si:
- pika referimi për zhvillimin ekonomik dhe rajonal;
- hapësira për shkëmbimin e njohurive dhe eksperiencave;
- mekanizma për përhapjen e teknologjive inovative;
- ura bashkëpunimi ndërmjet sipërmarrjeve;
- struktura që lehtësojnë lidhjet ndërmjet sektorëve dhe vendeve të ndryshme.
Një nga synimet kryesore është reduktimi i distancës që shpesh ekziston ndërmjet kërkimit shkencor, institucioneve publike dhe nevojave konkrete të biznesit.
Nëpërmjet bashkëpunimit më të ngushtë, ekspertiza akademike dhe teknologjike mund të lidhet më drejtpërdrejt me proceset e prodhimit dhe me kërkesat e tregut.
Nga njohuria te mundësitë e reja të biznesit
Një tjetër dimension i rëndësishëm i projektit është krijimi i kushteve për zhvillimin e mundësive të reja ekonomike.
Lidhja e prodhuesve me institucionet kërkimore, strukturat publike dhe aktorët e tregut mund të krijojë hapësira për produkte, shërbime dhe modele të reja bashkëpunimi.
Në këtë kuadër, ITC FOOD e trajton inovacionin jo vetëm si përdorim të teknologjisë, por edhe si proces të zhvillimit të aftësive, përmirësimit të proceseve të punës dhe krijimit të partneriteteve të reja.
Kjo qasje synon të ndihmojë sektorin agro-ushqimor që të përshtatet me ndryshimet e tregut dhe me kërkesat gjithnjë e më të mëdha për cilësi, efikasitet dhe qëndrueshmëri.
Tre dimensione për zhvillim të qëndrueshëm
Modeli i ITC FOOD mbështetet në ndërthurjen e tre elementeve kryesore: zhvillimin e kompetencave, transformimin dixhital dhe qëndrueshmërinë.
Kompetencat dhe trajnimi synojnë të forcojnë kapacitetet profesionale të njerëzve që punojnë në sektor dhe të krijojnë mundësi për përditësimin e vazhdueshëm të njohurive.
Transformimi dixhital synon të krijojë mjete të reja për aksesin në informacion, edukim, rrjetëzim dhe bashkëpunim.
Ndërsa qëndrueshmëria vendos në qendër nevojën për një zhvillim ekonomik që mund të ruajë konkurrueshmërinë e sektorit në perspektivë afatgjatë.
Ndërthurja e këtyre tre dimensioneve synon të krijojë një model ku zhvillimi ekonomik shoqërohet me inovacionin, rritjen e aftësive dhe përdorimin më efikas të burimeve.
Shqipëria në një partneritet rajonal me potencial zhvillimi
Përfshirja e Shqipërisë në këtë partneritet i jep projektit një dimension të rëndësishëm për zhvillimin e kapaciteteve në sektorin agro-ushqimor.
Sipas znj.Elona Daci ,Drejtuese e Akademisë së Elitës dhe Menaxhere e Projekteve ,përmes angazhimit të AKPA dhe Spoonbill (SNIC), Shqipëria bëhet pjesë e një rrjeti ku institucionet dhe aktorët ekonomikë mund të shkëmbejnë eksperienca me partnerë nga Italia dhe Mali i Zi.
Kjo krijon mundësi për transferimin e njohurive, zhvillimin e aftësive të reja dhe krijimin e lidhjeve që mund të shërbejnë në të ardhmen edhe për iniciativa të tjera ndërkufitare.
Në një sektor ku prodhimi vendas lidhet gjithnjë e më shumë me standardet, teknologjinë, tregjet rajonale dhe kërkesat e konsumatorëve, forcimi i kompetencave dhe bashkëpunimit ndërkombëtar përbën një element të rëndësishëm për zhvillimin e tij.
Adriatiku Jugor si hapësirë bashkëpunimi
ITC FOOD synon që përtej rezultateve konkrete të trajnimeve dhe platformës dixhitale, të kontribuojë në krijimin e një kulture më të qëndrueshme bashkëpunimi ndërmjet komuniteteve ekonomike dhe institucionale në të dy anët e Adriatikut.
Italia, Shqipëria dhe Mali i Zi ndajnë interesa të përbashkëta në fusha si bujqësia, prodhimi ushqimor, turizmi rural, sipërmarrja dhe zhvillimi territorial.
Pikërisht në këtë hapësirë të përbashkët vendoset edhe potenciali i ITC FOOD: të kthejë njohuritë dhe eksperiencat e ndryshme në një burim bashkëpunimi, duke krijuar lidhje më të forta ndërmjet njerëzve, institucioneve dhe bizneseve.
Në këtë perspektivë, projekti synon të ndihmojë sektorin agro-ushqimor të përballet me sfidat e së ardhmes përmes inovacionit, edukimit, teknologjisë dhe bashkëpunimit ndërkufitar.
ITC FOOD synon kështu të ndërtojë një urë të re bashkëpunimi në Adriatikun Jugor, ku trajnimi, inovacioni dhe qëndrueshmëria ndërthuren me zhvillimin ekonomik dhe krijimin e mundësive të reja për komunitetet dhe sipërmarrjet.
