Nga Endi Tufa
Sipas detajeve ekskluzive, formula e re dyvjeçare do të ndryshojë plotësisht sistemin e pikëve përpara se të kalojë te zgjerimi i madh i kampionatit.
Sezoni i Ri 2026/2027: Shpërbërja e “Final 4” dhe rregulli drastik i pikëve
Ndryshimi i parë dhe më i menjëhershëm do të prekë edicionin e ri 2026/2027. Kampionati do të vazhdojë të luhet me 10 skuadra, por skema e deritanishme e “Final 4” do të shkrihet përfundimisht për t’i lënë vendin një formule të paprecedentë në fazën finale:
• Gara e rregullt (3 Faza): Skuadrat do të luajnë fillimisht në 3 faza normale të plota ballë për ballë.
• Përgjysmimi i pikëve: Përpara se të nisë faza e katërt dhe e fundit e kampionatit, pikët e grumbulluara deri në atë moment do të përgjysmohen për të 10 skuadrat pjesëmarrëse. Ky rregull do të shkrijë distancat e krijuara gjatë vitit, duke e bërë garën tejet dramatike.
• Ndarja e madhe e Fazës së Katërt:
o Grupi për Titull dhe Europë (Top 6): 6 vendet e para të renditjes do të luajnë me njëra-tjetrën për titullin kampion dhe biletat në kupat e Europës, në një total prej 10 ndeshjesh.
o Grupi për Mbijetesë (4-shja e fundit): 4 skuadrat e fundit të tabelës do të përballen mes tyre për qëndrimin në elitë. Ky grup do të zhvillojë gjithsej 9 ndeshje me një sistem specifik: vajtje-ardhje-vajtje.
Edicioni 2027/2028: Zgjerimi i madh zyrtar në 12 skuadra
Ky tranzicion i fortë i vitit të parë do t’i hapë rrugë aplikimit të reformës së plotë për edicionin pasardhës, 2027/2028. Në këtë sezon, numri i ekipeve në Kategorinë Superiore do të rritet zyrtarisht nga 10 në 12 skuadra. Mekanizmi i ngjitjes dhe zbritjes do të funksionojë sipas këtyre rregullave:
• Rënia direkte: Skuadra që do të renditet në vendin e 10-të në Kategorinë Superiore do të bjerë direkt nga elita.
• Ngjitja direkte e dy ekipeve: Për të plotësuar numrin e ri prej 12 pjesëmarrësish, 2 skuadra do të ngjiten direkt nga Kategoria e Parë për në Superligë.
• Formula Play-out e kombinuar: Gara për biletën e mbetur do të jetë mjaft intensive. Skuadrat e renditura në vendet 3, 4, 5 dhe 6 të Kategorisë së Parë do të luajnë fillimisht mes tyre në një mini-turne. Fituesi i këtij grupi do të shkojë në finalen e madhe play-out për t’u përballur me vendin e nëntë të Kategorisë Superiore.
Historiku: Si ka ndryshuar skema e kampionatit shqiptar ndër vite
Për të kuptuar peshën e këtij vendimi që Komiteti Ekzekutiv pritet të zyrtarizojë nesër, është e rëndësishme të shikohet kronologjia e ndryshimeve të formatit të Kategorisë Superiore në vitet e fundit, e cila ka qenë e mbushur me eksperimente të vazhdueshme:
• Deri në sezonin 2013–2014 (Kampionati me 12 skuadra): Ky edicion shënoi herën e fundit kur Kategoria Superiore u luajt me formatin e zgjeruar prej 12 skuadrash. Gara zhvillohej me tri faza të plota që shkonin në 33 ndeshje gjithsej.
• Nga sezoni 2014–2015 deri në 2022–2023 (Sistemi me 10 skuadra): FSHF vendosi të kalojë radikalisht në një kampionat me 10 skuadra, duke ndjekur modelet europiane të Austrisë dhe Zvicrës. Argumenti kryesor ishte se një numër më i vogël ekipesh do të rriste cilësinë e lojës dhe do të sillte më shumë të ardhura për klubet. Për gati një dekadë, formati funksionoi me 4 faza dhe 36 ndeshje të plota.
• Ndryshimi i madh i Sezonit 2023–2024 (Futja e “Final 4”): Përmes një vendimi të marrë më 18 korrik 2023, Komiteti Ekzekutiv i FSHF-së ndryshoi sërish formatin. Pa prekur numrin prej 10 ekipesh, u vendos që në përfundim të javës së 36-të, katër vendet e para të përballeshin në një fazë play-off të quajtur “Final 4” për të përcaktuar kampionin dhe biletat europiane. Ky vendim u ristrukturuar madje brenda të njëjtit sezon me gjysmëfinale dhe finale të vërteta (me shtesa dhe penallti), me qëllim promovimin e kampionatit dhe afrimin e spektatorëve.
• Situata Aktuale (Sezoni 2024–2025): Edicioni i 86-të zyrtar u mbyll më 12 maj 2025, ku Egnatia fitoi titullin përballë Vllaznisë në finale, ndërsa Bylis dhe Elbasani u ngjitën në elitë. Ndonëse propozimi për kthimin e kampionatit me 12 skuadra hidhej vazhdimisht në tavolinë përpara çdo sezoni të ri, ai mbetej thjesht një diskutim teorik pa asnjë ndryshim konkret.
Me lëvizjen e madhe që pritet të zyrtarizohet nesër, FSHF mbyll përfundimisht epokën e kampionatit me 10 skuadra dhe skemës “Final 4”, duke rikthyer pas shumë vitesh formatin e zgjeruar me 12 skuadra që do të nisë zyrtarisht në vitin 2027.