NGA BUJAR QESJA ,Mjeshtër i Madh
DURRËS, 30 tetor 2026 / Albania Express News/ – Një udhëtim i pazakontë në Libinë e vitit 1998, takimi me Muammar Gadafin dhe një ofertë e papritur për të ndihmuar Shqipërinë në ditët e vështira pas krizës së vitit 1997. Këto janë disa nga kujtimet më të veçanta që gazetari dhe publicisti Bujar Qesja, Mjeshtër i Madh, sjell në një rrëfim me vlera historike, njerëzore dhe publicistike.
Në një dëshmi të rrallë, të shoqëruar edhe me fotografi të ruajtura prej gati tri dekadash, Qesja rikthen në vëmendje prillin e vitit 1998, kur një delegacion shqiptarësh, i përbërë nga gazetarë, diplomatë, politikanë dhe intelektualë, udhëtoi drejt Libisë për të marrë pjesë në konferencën ndërkombëtare “Paqja dhe Miqësia”.
Delegacioni përfshinte gazetarët Ylli Rakipi, Armand Shkullaku, Lulzim Çota dhe Bujar Qesja, diplomatët Bashkim Zeneli dhe Pellumb Xhufi, si dhe figura të tjera publike. Për shkak të embargos ajrore ndaj Libisë, udhëtimi u realizua përmes Romës dhe ishullit tunizian të Djerbës, për të vijuar më pas me autobus drejt Tripolit.
Bab al-Azizia, dëshmia e një tragjedie njerëzore
Një nga momentet më tronditëse të vizitës ishte hyrja në kompleksin Bab al-Azizia, rezidenca e fortifikuar e Muammar Gadafit. Më 14 prill 1998, delegacioni shqiptar vizitoi ambientet që mbanin ende gjurmët e bombardimeve amerikane të 15 prillit 1986.
Ajo që i la mbresa të thella gazetarit ishte dhoma ku flinte Gadafi dhe, pranë saj, krevati i vogël i vajzës së tij pesëvjeçare, Hana, e cila, sipas rrëfimit, kishte humbur jetën gjatë bombardimit.
Të dy shtretërit ishin ekspozuar të mbuluar me xham, ndërsa pjesë të raketave dhe gjurmë të shkatërrimit ruheshin si dëshmi të sulmit.
Qesja e përshkruan këtë vizitë si një përjetim të fortë emocional, ku tragjedia familjare ndërthurej me mesazhin politik që Gadafi kërkonte t’i përcillte botës: imazhin e një lideri që, pavarësisht sulmeve, pretendonte se nuk ishte mposhtur.
Surpriza në çadrën e Sirtës: Gadafi ofroi ndihmë për Shqipërinë
Momenti më i veçantë i udhëtimit ndodhi në qytetin e Sirtës, vendlindjen e Gadafit, gjatë pritjes tradicionale të Bajramit në çadrat karakteristike beduine.
Kur delegacioni shqiptar pati mundësinë të takohej me udhëheqësin libian, diplomati Bashkim Zeneli u përzgjodh për të hyrë në çadrën e tij, ndërsa pjesa tjetër e grupit priste jashtë.
Gjatë bisedës, Gadafi u interesua për gjendjen në Shqipëri, e cila ende përjetonte pasojat e rënda të krizës së vitit 1997. Ai i drejtoi Zenelit një pyetje që, sipas dëshmisë së Qesjas, mbeti e paharruar:
“Sa vaporë me ndihma kërkoni nga Libia, për të qenë pranë popullit shqiptar në këto ditë të vështira?”
Delegacioni nuk kishte mandat zyrtar për të paraqitur kërkesa në emër të shtetit shqiptar, ndaj Zeneli e falënderoi për gatishmërinë, pa marrë përsipër ndonjë angazhim.
Por surpriza nuk përfundoi aty. Menjëherë pas daljes së tij nga çadra, një zyrtar libian e ndaloi dhe i prezantoi veten si ministër i Ekonomisë, duke i komunikuar se Gadafi e kishte urdhëruar të merrte konkretisht listën e ndihmave që kërkonte delegacioni shqiptar.
Një gjest që, sipas Qesjas, dëshmonte interesimin dhe simpatinë e veçantë që udhëheqësi libian kishte për Shqipërinë dhe popullin shqiptar.
Libia e Gadafit, mes mirëqenies ekonomike dhe kontrollit politik
Gjatë qëndrimit në Tripoli, delegacioni pati mundësi të njihte nga afër një vend që, në atë periudhë, mbështetej fuqishëm te të ardhurat e naftës.
Gazetari përshkruan një shoqëri me çmime të subvencionuara, shërbime publike të financuara nga shteti dhe një nivel sigurie materiale që krijonte kontrast me vështirësitë ekonomike të Shqipërisë së asaj kohe.
Por pas kësaj pamjeje qëndronte një realitet tjetër: kontrolli i fortë politik, mungesa e lirive individuale dhe pushteti i përqendruar në duart e Gadafit.
Përmes të ashtuquajturës “Teoria e Tretë Universale”, të paraqitur në “Librin e Gjelbër”, Gadafi kishte ndërtuar një model politik që pretendonte vetëqeverisjen popullore, por që në praktikë funksiononte nën autoritetin e tij absolut.
Nga kujtimet e vitit 1998 te tragjedia e Libisë pas vitit 2011
Qesja ndalet edhe te fundi i regjimit 42-vjeçar të Gadafit, i cili u rrëzua gjatë kryengritjes së vitit 2011, në kontekstin e Pranverës Arabe dhe ndërhyrjes ushtarake të NATO-s.
Sipas autorit, përmbysja e regjimit dëshmoi se mirëqenia ekonomike dhe përfitimet materiale nuk mund të zëvendësojnë lirinë politike, të drejtat qytetare dhe të drejtën e një populli për të zgjedhur të ardhmen e vet.
Libia e pas vitit 2011 u përfshi në konflikte të gjata, përçarje politike dhe pasiguri, duke humbur stabilitetin që shumë qytetarë e kujtojnë sot me nostalgji.
Në përfundim të rrëfimit, Bujar Qesja ndan edhe reflektimin e tij personal për njeriun që takoi në Sirta, duke bërë dallimin mes politikës së tij autoritare dhe gjestit të gatishmërisë për të ndihmuar Shqipërinë.
Fotografitë e ruajtura nga ai udhëtim, ku delegacioni shqiptar shfaqet pranë çadrës së Gadafit, mbeten dëshmi të një momenti të veçantë historik dhe të një kapitulli që sot i përket së kaluarës.
“Përtej reve të zeza të historisë, mbetet e palëkundur mbresa e asaj bamirësie të pastër që ai na ofroi”, është mesazhi me të cilin Qesja mbyll kujtimet e tij për prillin libian të vitit 1998.
Një rrëfim që rikthen jo vetëm një udhëtim gazetaresk në një prej vendeve më të izoluara të kohës, por edhe një episod të veçantë të marrëdhënieve njerëzore mes Shqipërisë dhe Libisë, në një periudhë kur vendi ynë kishte nevojë për solidaritet dhe mbështetje ndërkombëtare.
