Në një moment kyç për mbrojtjen e mjedisit dhe përmbushjen e objektivave evropiane, Shqipëria po merr një rol aktiv në forcimin e bashkëpunimit rajonal për ruajtjen e biodiversitetit. Dy takime të rëndësishme rajonale, të organizuara nga PPNEA në Librazhd dhe Shkodër, kanë shënuar nisjen konkrete të një projekti ambicioz për menaxhimin ndërkufitar të zonave të mbrojtura në Ballkanin Perëndimor.
Takimet, të zhvilluara në ambientet e ADZM Elbasan dhe ADZM Shkodër, mblodhën në një tryezë të përbashkët përfaqësues të institucioneve mjedisore, drejtorive të pyjeve dhe organizatave lokale, duke krijuar një platformë të gjerë bashkëpunimi për sfidat dhe prioritetet e përbashkëta.
Projekt rajonal për tre shtete dhe një vizion të përbashkët
Nisma e re do të zbatohet në Shqipëri, Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi, duke synuar mbrojtjen dhe menaxhimin e qëndrueshëm të ekosistemeve në përputhje me standardet evropiane, si Konventa e Bernës dhe rrjeti Emerald. Projekti shërben gjithashtu si një hap përgatitor drejt integrimit të ardhshëm në rrjetin Natura 2000 pas anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Dy zona me rëndësi të veçantë janë përzgjedhur si pilot:
- Parku Kombëtar i Alpeve të Shqipërisë – Parku Kombëtar Prokletije
- Parku Kombëtar Shebenik – Jabllanicë
Këto territore përfaqësojnë korridore kyçe ekologjike dhe habitate të pasura për specie të rralla në rajon.
Fokus te biodiversiteti dhe monitorimi shkencor
Me një kohëzgjatje prej 24 muajsh, projekti synon:
- Krijimin e protokolleve të përbashkëta për monitorimin e gjitarëve dhe shpendëve të pyllit;
- Harmonizimin e praktikave ndërmjet vendeve për mbledhjen dhe analizimin e të dhënave;
- Rritjen e kapaciteteve të institucioneve dhe organizatave për monitorimin e zonave Emerald dhe Natura 2000;
- Forcimin e rrjetit të “Brezit të Gjelbër të Ballkanit”.
Një vëmendje e veçantë iu kushtua edhe mbrojtjes së rreqebullit të Ballkanit, një specie simbol e rrezikuar, për të cilën u diskutuan mekanizma konkretë bashkëpunimi ndërinstitucional.
“Pyjet përtej kufijve”, një tjetër nismë strategjike
Gjatë takimeve u prezantua edhe iniciativa “Forests Beyond Borders”, e cila synon identifikimin dhe mbrojtjen e pyjeve të vjetër në Shqipëri. Zona e Currajt të Epërm u evidentua si një pikë kyçe për ndërlidhjen ekologjike në veri të vendit, me potencial të madh për ruajtjen e biodiversitetit.
Raport i rëndësishëm për Agjendën e Gjelbër
Pjesë e diskutimeve ishte edhe raporti “Ruajtja e biodiversitetit dhe menaxhimi i zonave të mbrojtura në kuadër të Agjendës së Gjelbër për Ballkanin Perëndimor”, i cili analizon progresin e Shqipërisë dhe sfidat në këtë drejtim.
Ky raport vjen në kuadër të projektit “Naviguesi i Agjendës së Gjelbër”, i mbështetur nga Bashkimi Evropian dhe i zbatuar nga një rrjet partnerësh rajonalë, mes tyre PPNEA dhe organizata të njohura mjedisore në Ballkan.
Sfidat dhe rekomandimet kryesore
Diskutimet nxorën në pah një sërë sfidash që lidhen me menaxhimin e zonave të mbrojtura, nga mungesa e burimeve deri te nevoja për koordinim më të mirë institucional.
Ndër rekomandimet kryesore u theksuan:
- Zbatimi i plotë i Direktivave të BE-së për Shpendët dhe Habitatet;
- Forcimi i kapaciteteve institucionale dhe teknike;
- Sigurimi i mbrojtjes afatgjatë për korridoret natyrore dhe zonat me rëndësi të lartë ekologjike.
Një hap konkret drejt Evropës së Gjelbër
Këto takime konsiderohen një hap i rëndësishëm për Shqipërinë dhe rajonin, duke forcuar bashkëpunimin ndërkufitar, rritur kapacitetet lokale dhe afruar vendet e Ballkanit Perëndimor me standardet e Bashkimit Evropian në mbrojtjen e natyrës.
Në një kohë kur ndryshimet klimatike dhe presioni mbi ekosistemet po rritet, iniciativa të tilla tregojnë se bashkëpunimi rajonal mbetet çelësi për një të ardhme më të gjelbër dhe të qëndrueshme.
