Nga Thoma Gëllçi
TIRANË, 17 tetor 2026 /Albania Express News/-Sali Berisha ka një problem të madh me demokracinë: nuk arrin ta pranojë se në Shqipëri mund të ketë njerëz që janë kundër Edi Ramës, por që nuk duan as Sali Berishën. Për të, kjo duket e pamundur. Nëse nuk e do Ramën, atëherë duhet të duash Berishën. Nëse nuk do asnjërin, me sa duket, ke një problem serioz me demokracinë, të cilin Berisha është gjithmonë i gatshëm të ta shpjegojë personalisht.
Prandaj, sapo qytetarët dolën në rrugë për të protestuar kundër qeverisë, Berisha u shfaq i gatshëm për të marrë drejtimin e protestës. Nuk e shqetësoi fakti që protestuesit nuk e kishin thirrur. As fakti se mes tyre mund të ketë shumë njerëz që duan ta shohin atë në burg. Fundja, sipas logjikës së tij, shqiptarët nuk janë gjithmonë të qartë për atë që duan. Për fat të mirë, kanë Berishën që ua shpjegon.
Dhe shpjegimi i tij është fare i thjeshtë: ju doni të largoni Ramën, unë dua të zë vendin e tij, prandaj jemi dakord.
Problemi është se protestuesit nuk kanë dalë në rrugë për t’i gjetur një punë Sali Berishës. Ata protestojnë kundër një qeverie që, pas më shumë se trembëdhjetë vjetësh në pushtet, ka shumë arsye për t’u larguar. Korrupsioni, arroganca, përqendrimi i pushtetit dhe trajtimi i shtetit si pronë personale e kryeministrit janë çështje për të cilat duhet të mbajë përgjegjësi Edi Rama. Por asnjëra prej tyre nuk bëhet më pak e rëndë vetëm sepse Berisha dëshiron të rikthehet në pushtet.
Berisha, megjithatë, duket se mendon ndryshe. Ai sillet sikur sa më keq të qeverisë Rama, aq më i pafajshëm bëhet vetë. Sipas kësaj logjike, pas çdo skandali të qeverisë aktuale, Berishës duhet t’i hiqet nga një përgjegjësi e së kaluarës. Nëse kjo logjikë do të vazhdonte deri në fund, një ditë mund të na thuhej se në vitin 1997 ai nuk ishte fare president dhe se më 21 janar 2011 ndodhej në anën e protestuesve.
Por historia politike e Berishës nuk është aq e lavdishme sa përpiqet ta paraqesë ai.
Berisha ishte president në vitin 1997, kur Shqipëria u përfshi nga kaosi i firmave piramidale dhe vendi përjetoi një nga krizat më të rënda të historisë së tij moderne, me mijëra viktima. Ishte kryeministër kur shpërtheu Gërdeci, tragjedi ku humbën jetën 26 persona. Ishte përsëri kryeministër më 21 janar 2011, kur Garda e Republikës vrau katër protestues të paarmatosur.
Në atë kohë, Berisha i cilësoi protestuesit si pjesë të një grushti shteti. Sot, kur qytetarët protestojnë kundër Ramës, ai i paraqet si mbrojtës të demokracisë dhe kërkon t’u dalë në krye.
Me sa duket, sipas kësaj mënyre të të menduarit, në Shqipëri ekzistojnë dy kategori protestuesish: ata që protestojnë kundër Berishës dhe që, sipas tij, rrezikojnë shtetin, dhe ata që protestojnë kundër Ramës, të cilët duhet ta pranojnë Berishën si udhëheqës të tyre.
Edhe Departamenti Amerikan i Shtetit, i cili në vitin 2021 e shpalli Berishën person të padëshiruar në SHBA, duke përmendur përfshirjen në korrupsion madhor, me siguri nuk e kishte parashikuar se ai do të paraqitej sërish si një luftëtar i palodhur kundër korrupsionit.
Por më domethënëse është marrëdhënia e Berishës me protestën e sotme.
Qytetarët kërkojnë ndryshimin e mënyrës se si qeveriset Shqipëria. Berisha kërkon, mbi të gjitha, ndryshimin e emrit të kryeministrit. Qytetarët duan t’u japin fund abuzimeve me pushtetin. Berisha kërkon një mundësi tjetër për ta ushtruar atë. Dhe, meqë këto kërkesa nuk janë aspak e njëjta gjë, ai duket se ka vendosur t’i bashkojë pa pyetur askënd.
Kjo është demokracia sipas Berishës: populli është i lirë të protestojë, por udhëheqësin e protestës e zgjedh ai. Populli është i lirë të kërkojë ndryshim, por ky ndryshim duhet të përfundojë te Berisha. Nëse qytetarët kërkojnë largimin edhe të tij nga skena politike, atëherë, sipas kësaj logjike, kanë gabuar protestën.
Ndërkohë, Edi Rama nuk mund të kërkonte një ndihmë më të mirë.
Prej vitesh, sa herë që i kërkohet llogari për qeverisjen, Rama kujton Sali Berishën. Dhe sa herë që qytetarët fillojnë të përqendrohen te përgjegjësitë e qeverisë së tij, Berisha kujdeset t’u kujtojë se është ende aty, gati për t’u rikthyer.
Të dy janë mësuar aq shumë me njëri-tjetrin, sa duket sikur nuk arrijnë ta përfytyrojnë politikën shqiptare pa kundërshtarin e tyre të përhershëm. Njëri e përdor tjetrin si argument për të justifikuar pushtetin, ndërsa tjetri e sheh krizën e kundërshtarit si mundësinë e vet për t’u rikthyer.
Por shqiptarët nuk kanë nënshkruar asnjë kontratë që të qeverisen vetëm nga këta dy politikanë. Ata nuk kanë asnjë detyrim që, për të larguar Ramën, të rehabilitojnë Berishën. Aq më pak janë të detyruar t’ia dorëzojnë protestën një politikani që ka qenë në pushtet gjatë disa prej ngjarjeve më tragjike të vendit.
Protesta u përket atyre që e bëjnë, jo atyre që duan ta shfrytëzojnë.
Qytetarët mund të kundërshtojnë Ramën pa e dashur Berishën. Mund të kërkojnë largimin e qeverisë pa kërkuar rikthimin e ish-kryeministrit. Madje, mund të kenë edhe një bindje që duket e papranueshme për politikën shqiptare: se asnjëri prej këtyre të dyve nuk është i pazëvendësueshëm.
Këtë të fundit, Berisha duket se e ka veçanërisht të vështirë ta kuptojë.
Ndoshta një ditë do ta pranojë se shqiptarët kanë të drejtë të protestojnë edhe pa të, të kërkojnë ndryshim pa e zgjedhur atë si alternativë dhe të refuzojnë njëkohësisht dy figurat që kanë dominuar politikën shqiptare për dekada.
Do të ishte një përparim i madh për demokracinë shqiptare dhe një përvojë krejt e re për vetë Sali Berishën.