MENKULAS / DEVOLL, 13 tetor 2026 / Albania Express News – “Muzeu është vendi ku fjala rikthehet në shtëpi.” Me këtë mesazh domethënës, në Menkulas të Devollit, vendlindjen e shkrimtarit të madh Dritëro Agolli, u inaugurua muzeu kushtuar jetës dhe veprës së një prej figurave më të rëndësishme të letërsisë shqipe. Ky projekt kulturor, i realizuar në kuadër të 95-vjetorit të lindjes së shkrimtarit, përfaqëson një hap të rëndësishëm për ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë letrare e kulturore shqiptare.
Muzeu “Dritëro Agolli” vjen si një hapësirë e dedikuar kujtesës, krijimtarisë dhe identitetit kulturor të shkrimtarit, duke rikthyer në vëmendje lidhjen e veçantë që ai ruajti gjatë gjithë jetës me vendlindjen, njerëzit dhe traditat e Devollit. Investimi u mundësua në bashkëpunim me Këshillin e Qarkut Korçë, ndërsa realizimi i këtij projekti synon që brezat e sotëm dhe ata që do të vijnë të kenë mundësinë të njihen më nga afër me jetën dhe veprën e autorit.
Ceremoni inauguruese me pjesëmarrjen e Presidentit të Republikës dhe përfaqësuesve të institucioneve
Në ceremoninë e inaugurimit morën pjesë Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Sh.T.Z. Bajram Begaj, kryetari i Bashkisë Devoll, Eduard Duro, kryetari i Këshillit të Qarkut Korçë, Petrika Tollkuçi, si dhe prefektja e Qarkut Korçë, Florinda Zegullaj.
Të pranishmit mbajtën fjalimet e tyre në mjediset e muzeut, duke vlerësuar rëndësinë e këtij projekti për ruajtjen e kujtesës së një prej personaliteteve më të shquara të kulturës shqiptare. Inaugurimi i muzeut në vendlindjen e Dritëro Agollit përbën një moment me rëndësi për Devollin, por edhe për trashëgiminë kulturore kombëtare, pasi krijon një pikë të re referimi për studiuesit, lexuesit, nxënësit dhe vizitorët që dëshirojnë të njohin nga afër universin krijues të shkrimtarit.
Në këtë aktivitet morën pjesë gjithashtu familjarë të Dritëro Agollit, përfaqësues të komuniteteve fetare, artistë, miq të shkrimtarit dhe përfaqësues të Shoqatës “Devolli”. Prania e tyre i dha ceremonisë një dimension të veçantë, duke ndërthurur respektin institucional me kujtimet personale dhe vlerësimin e komunitetit për figurën e shkrimtarit.
Vepra e Dritëro Agollit në këndvështrimin akademik
Një vend të rëndësishëm në programin e inaugurimit zuri edhe trajtimi i veprës letrare të Dritëro Agollit nga këndvështrimi akademik. Profesorë të Universitetit “Fan S. Noli” sollën vlerësime mbi rëndësinë e krijimtarisë së tij në letërsinë shqipe, duke vënë në pah dimensionet artistike, gjuhësore dhe kulturore të një vepre që ka lënë gjurmë të thella në kujtesën letrare shqiptare.
Dritëro Agolli ishte një nga autorët që i dha letërsisë shqipe një zë të veçantë, duke ndërthurur vëzhgimin e hollë të jetës së përditshme me humorin, ironinë, humanizmin dhe reflektimin mbi shoqërinë. Përmes poezisë, prozës dhe publicistikës, ai solli personazhe, përvoja dhe realitete që e lidhën lexuesin me njeriun e zakonshëm, me vendlindjen dhe me ndryshimet e kohës.
Vepra e tij mbetet pjesë e rëndësishme e kulturës shqiptare, ndërsa hapja e muzeut në Menkulas krijon mundësi për ta njohur këtë trashëgimi jo vetëm përmes librave, por edhe nëpërmjet një hapësire të lidhur drejtpërdrejt me origjinën dhe kujtesën e autorit.
Nxënësit sjellin emocionet e poezisë së Dritëroit në gjuhën shqipe dhe në gjuhët e botës
Një nga momentet më emocionuese të ceremonisë ishte interpretimi i poezive të Dritëro Agollit nga nxënësit e shkollës “Dritëro Agolli” dhe të gjimnazit “Fuat Babani”.
Të rinjtë sollën vargjet e poetit përmes interpretimeve në gjuhën shqipe dhe në gjuhë të tjera të botës, duke përcjellë mesazhin se letërsia e mirë kapërcen kufijtë gjuhësorë dhe kulturorë. Përfshirja e nxënësve në këtë aktivitet e ktheu inaugurimin në një përvojë të gjallë edukimi dhe komunikimi kulturor, ku fjala poetike u bë ura lidhëse mes brezave.
Ky moment dëshmoi gjithashtu rëndësinë e përfshirjes së institucioneve arsimore në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë letrare, duke i afruar të rinjtë me autorët që kanë formësuar historinë e letërsisë shqiptare.
Emil Agolli sjell kujtime emocionuese për gjyshin
Një tjetër moment me ngarkesë të veçantë emocionale ishte fjala e Emil Agollit, nipit të shkrimtarit, i cili ndau me të pranishmit kujtime personale për gjyshin e tij.
Përtej figurës publike të shkrimtarit, këto kujtime sollën në vëmendje dimensionin njerëzor dhe familjar të Dritëro Agollit, duke e afruar atë me të pranishmit përmes përvojave dhe emocioneve të ruajtura në kujtesën e familjes.
Në një ditë kushtuar jetës dhe veprës së tij, kujtimet familjare plotësuan vlerësimet akademike dhe institucionale, duke krijuar një portret më të plotë të njeriut që la pas një trashëgimi të çmuar letrare dhe kulturore.
Menkulasi dhe Devolli, pjesë e pandashme e identitetit të shkrimtarit
Lidhja e Dritëro Agollit me Menkulasin dhe Devollin ishte një nga motivet qendrore të kësaj ceremonie. Vendlindja nuk ishte për të thjesht një pikë në hartë, por një burim i vazhdueshëm frymëzimi, një hapësirë kujtimesh, njerëzish, traditash dhe përvojash që gjetën pasqyrim në krijimtarinë e tij.
Dashuria për vendlindjen dhe për njerëzit e saj mbeti një element i rëndësishëm i botës së shkrimtarit. Përmes personazheve, gjuhës së gjallë dhe vëzhgimit të jetës shqiptare, Agolli arriti të ndërtonte një univers letrar ku e veçanta lokale lidhet me përvojën universale njerëzore.
Pikërisht për këtë arsye, ngritja e muzeut në Menkulas merr një domethënie që shkon përtej hapjes së një hapësire të re kulturore. Ajo përfaqëson ruajtjen e një lidhjeje të çmuar mes shkrimtarit dhe vendit që e formësoi, duke e bërë trashëgiminë e tij pjesë të gjallë të identitetit kulturor të Devollit dhe të Shqipërisë.
Një hapësirë e re për kulturën, edukimin dhe turizmin
Muzeu “Dritëro Agolli” synon të shërbejë si një pikë referimi për aktivitete kulturore, veprimtari edukative, studime letrare dhe vizita të organizuara nga nxënës, studentë, studiues dhe dashamirës të letërsisë.
Përmes këtij projekti, Menkulasi fiton një hapësirë të re për promovimin e vlerave të tij kulturore, ndërsa Devolli krijon mundësi për ta lidhur trashëgiminë letrare me zhvillimin e turizmit kulturor. Vizita në muze mund të shërbejë si një mundësi për të njohur jo vetëm jetën dhe veprën e shkrimtarit, por edhe historinë, traditat dhe identitetin e kësaj treve.
Aktiviteti u realizua nën kujdesin e Drejtorisë së Kulturës, Trashëgimisë dhe Turizmit, me mbështetjen e Bashkisë Devoll, në kuadër të përpjekjeve për ruajtjen dhe promovimin e pasurisë kulturore të zonës.
Muzeu “Dritëro Agolli” është më shumë se një hapësirë kujtese: është një ftesë për të lexuar, për të reflektuar dhe për të zbuluar sërish një autor që e ktheu jetën e njerëzve të zakonshëm në letërsi. Në Menkulas, aty ku nisi rrugëtimi i tij, fjala e Dritëroit gjen një shtëpi të re, ndërsa vepra e tij mbetet një pasuri që u përket brezave.
