TIRANË, 2 shtator 2026 / Albania Express News / – Një shqetësim i fortë mbi mënyrën se si po menaxhohen dhe mbrohen Zonat e Mbrojtura në Shqipëri është ngritur nga inxhinieri i pyjeve Fatmir Brazhda, ish-Drejtor i Administratës Rajonale të Zonave të Mbrojtura në Elbasan.
Në një postim të publikuar në faqen e tij zyrtare në Facebook, Brazhda e lidh diskutimin me deklaratën e bërë pak ditë më parë nga kryeministri Edi Rama nga Pogradeci, ku foli për platformën “Pasqyrë Albania” dhe ambicien që çdo kërkesë apo shqetësim i qytetarëve ndaj institucioneve të mund të ndiqet në kohë reale, duke rritur përgjegjshmërinë e administratës publike.
Duke iu drejtuar në mënyrë të drejtpërdrejtë këtij mekanizmi, Brazhda shtron pyetjen: “A doni të dëgjoni shqetësime?”, për të vijuar me një sërë problematikash që, sipas tij, kërkojnë një analizë serioze dhe publike.
“A kemi realisht më shumë natyrë të mbrojtur?”
Sipas Brazhdës, Shqipëria ka folur prej vitesh me krenari për zgjerimin e sipërfaqes së Zonave të Mbrojtura, për biodiversitetin, parqet kombëtare, monumentet e natyrës dhe pasuritë natyrore.
Por, ai ngre një pikëpyetje thelbësore: rritja e sipërfaqes së shpallur si Zonë e Mbrojtur nuk do të thotë automatikisht se natyra po mbrohet më mirë.
“A kemi realisht më shumë natyrë të mbrojtur, apo kemi më shumë Zona të Mbrojtura vetëm në letër?”, është një nga pyetjet kryesore të tij.
Brazhda kërkon transparencë edhe për statusin, kufijtë dhe zonimin e territoreve të mbrojtura, duke ngritur shqetësimin se në disa prej këtyre hapësirave mund të jenë krijuar mundësi të reja për ndërtime, investime dhe ndërhyrje infrastrukturore.
Në këtë kuadër, ai kërkon të dihet se çfarë ndikimi kanë sjellë ndryshimet e Ligjit nr. 21/2024 për Zonat e Mbrojtura dhe çfarë pasojash mund të ketë e ashtuquajtura “Paketa e Maleve” mbi pyjet, kullotat dhe territoret me vlera të larta natyrore.
Fokusi te administratat dhe rangerët
Një pjesë e rëndësishme e shqetësimit të ngritur nga ish-drejtuesi i administratës së Zonave të Mbrojtura lidhet me burimet njerëzore dhe kapacitetet reale të strukturave që kanë përgjegjësi për mbrojtjen e territorit.
Brazhda pyet se pse, sipas tij, ka rënë roli, motivimi dhe autoriteti i administratave të Zonave të Mbrojtura.
Ai kërkon gjithashtu të bëhet publike se sa rangerë janë aktualisht në terren dhe sa sipërfaqe duhet të mbikëqyrë secili prej tyre.
Një tjetër pikë e rëndësishme është pajisja e këtyre strukturave me mjete të përshtatshme pune. Sipas Brazhdës, duhet parë nëse administratat kanë automjete, pajisje teknologjike dhe instrumente të mjaftueshme për monitorimin e territorit.
Po kështu, ai ngre pyetje mbi investimet në trajnimin profesional të stafit për çështje të tilla si biodiversiteti, menaxhimi dhe parandalimi i zjarreve, përdorimi i GIS-it, monitorimi i faunës dhe zbatimi i ligjit.
Çfarë ndodh pas konstatimit të shkeljeve?
Një tjetër çështje që Brazhda e konsideron thelbësore është faza që vjen pas konstatimit dhe referimit të një shkeljeje.
Ai kërkon të dihet se sa raste të dëmtimit të natyrës përfundojnë realisht me ndëshkime efektive, të afta për të dekurajuar shkelësit.
Kjo pyetje merr rëndësi, sipas tij, në kushtet kur Shqipëria synon integrimin në Bashkimin Europian dhe është e angazhuar në procese që lidhen me Natura 2000, mbrojtjen e biodiversitetit dhe respektimin e konventave ndërkombëtare për ruajtjen e natyrës.
Pikërisht për këtë arsye, Brazhda argumenton se nuk mjafton vetëm statistika që Shqipëria ka mbi 21% të territorit të saj të shpallur Zonë të Mbrojtur.
Sipas tij, pyetja që duhet të marrë përgjigje është shumë më konkrete:
“Sa për qind e këtij territori mbrohet realisht në terren?”
Nga zjarret dhe prerjet te ndërtimet dhe gjuetia
Në vijim të postimit, Brazhda propozon një analizë më të gjerë të gjithë sistemit të Zonave të Mbrojtura në Shqipëri.
Ai përmend një sërë problematikash që, sipas tij, duhet të shqyrtohen me fakte: ndryshimet ligjore, statusi dhe kufijtë e zonave, ndërtimet, investimet, zjarret, prerjet e pyjeve, gjuetia, kapacitetet e administratave, puna e rangerëve dhe funksionimi i institucioneve të drejtësisë.
Për një profesionist me eksperiencë në administrimin e Zonave të Mbrojtura, kjo është një thirrje për të parë përtej statistikave dhe hartave zyrtare dhe për të vlerësuar se çfarë ndodh realisht në terren.
Në fund të reagimit të tij, Brazhda e përmbledh shqetësimin me një mesazh të qartë: një Zonë e Mbrojtur nuk mund të ekzistojë vetëm si një sipërfaqe e ngjyrosur në hartë.
Ajo, sipas tij, kërkon ligj, njerëz, dije profesionale, financim, monitorim, kontroll dhe përgjegjshmëri.
Brazhda paralajmëron gjithashtu se në ditët në vijim do të vijojë të trajtojë me fakte disa prej problematikave që lidhen me Zonat e Mbrojtura në Shqipëri.
Në qendër të diskutimit mbetet një pyetje që prek jo vetëm institucionet, por edhe të ardhmen e pasurive natyrore të vendit:
A do të kemi nesër Zona të Mbrojtura që mbrojnë realisht natyrën, apo vetëm emra dhe kufij në hartë?
