Shkencëtarët kanë zbuluar një fenomen mahnitës që ndodh në Diell – “shiu koronal”, një lloj reshjeje që nuk përmban ujë, por plazmë të mbinxehur. Ky shi bie nga korona diellore, shtresa më e jashtme e atmosferës së Diellit, duke rrëshqitur përgjatë vijave magnetike që formojnë harqe gjigante në hapësirë.
Ndryshe nga shiu në Tokë, “pikat” e këtij shiu janë grimca plazme me temperatura miliona gradë Celsius, të cilat ftohen mjaftueshëm për t’u bërë më të dendura dhe për t’u rikthyer drejt sipërfaqes së Diellit. Harkimet magnetike që ndjek ky shi janë aq të mëdha, sa mund të jenë pesë herë më të larta se Toka.
Prej vitesh, shkencëtarët nuk arrinin të shpjegonin se si formohej kaq shpejt ky fenomen. Modelet e mëparshme tregonin se duhej të kalonin orë apo ditë për t’u krijuar, ndërsa vëzhgimet nga teleskopët tregonin se gjithçka ndodhte brenda pak dhjetëra minutash, veçanërisht pas shpërthimeve të fuqishme diellore.
Tani, një ekip nga Universiteti i Hauait ka zbuluar “pjesën që mungonte” në këtë mister: përqendrimet e elementeve në koronë nuk janë të qëndrueshme.
Në simulimet e reja, ku u lejuan ndryshime në elemente si hekuri, magnezi dhe silici, “shiut” iu deshën vetëm rreth 35 minuta për t’u formuar – duke përputhur saktësisht modelin teorik me vëzhgimet reale.
Këto ndryshime ndikojnë drejtpërdrejt në procesin e humbjes së nxehtësisë, duke ftohur majat e harkut magnetik me shpejtësi marramendëse. Si pasojë, materiali ngrihet, ftohet dhe bie sërish si një shi plazme që “shkrep” mbi Diell.
Sipas studiuesve, ky zbulim mund të jetë çelësi për të kuptuar dinamikën e koronës diellore dhe mënyrën si ajo ruan energjinë.
Rezultatet e studimit, të botuara në revistën shkencore “The Astrophysical Journal”, mund të ndryshojnë mënyrën se si shkencëtarët e shohin ngrohjen e koronës – një nga misteret më të mëdha të fizikës diellore – dhe të ndihmojnë në parashikimin e stuhive diellore që ndikojnë edhe Tokën.