Sokol Zharri
Një figurë pothuajse e harruar e historisë sonë kombëtare po rikthehet në vëmendje përmes një dëshmie domethënëse të publikuar nga librazhdasi Sokol Zharri në rrjetet sociale. Bëhet fjalë për Sadik Zharrin, një nga drejtuesit më të spikatur të çetave patriotike në zonën e Kandavisë, i cili me guximin dhe vizionin e tij u shndërrua në simbol të rezistencës shqiptare në prag të Pavarësisë.
Nga idealet te organizimi i luftës
Në një kohë kur Shqipëria përvëlohej nga përpjekjet për çlirim, Sadik Zharri i arsimuar dhe me ndërgjegje të lartë atdhetare zgjodhi të mos qëndronte larg, por të rikthehej në vendlindje për të organizuar rezistencën. Në zonat e Polisit, Xhyrës, Bërzeshtës dhe Shpatit, ai mori drejtimin e çetave lokale, duke krijuar një strukturë të mirëfilltë luftarake që sfidoi hapur autoritetet osmane.
Brenda pak kohësh, emri i tij u kthye në një shqetësim real për administratën e kohës, duke dëshmuar aftësi jo vetëm si luftëtar, por edhe si strateg në terren.
Aksioni i bujshëm i 24 dhjetorit 1911
Kulmi i aktivitetit të tij luftarak shënohet më 24 dhjetor 1911, kur në krye të një çete prej 18 luftëtarësh, ndërmori një sulm të organizuar ndaj një dërgate osmane që udhëtonte nga Manastiri drejt Shkodrës.
Ngjarja ndodhi në një pikë strategjike Gurra e Zezë , përgjatë rrugës historike Egnatia, në territorin e Xhyrës në Librazhd .Në këtë operacion morën pjesë edhe luftëtarë të njohur si Isuf Qosja dhe Kodhel Dedja, ndërsa në momentet vendimtare u bashkuan edhe Shaban Blloshmi dhe Hysen Leka.
Sulmi rezultoi i suksesshëm .Forcat osmane u shpartalluan plotësisht, ndërsa çeta shqiptare siguroi armë dhe mjete financiare një goditje e fortë për pushtetin e kohës.
Nga lufta te dija ,një mesazh që vlen edhe sot
Në një zhvillim që tejkalon dimensionin ushtarak, një pjesë e pasurisë së kapur iu dhurua shoqërisë patriotike “Bashkimi”, e cila mbështeste funksionimin e Shkollës Normale të Elbasanit ,vatër e rëndësishme e arsimit kombëtar.
Ky veprim përbën një nga shembujt më të qartë të lidhjes mes luftës për liri dhe investimit në dije. Në një kohë kur çdo burim ishte jetik për mbijetesë, zgjedhja për të mbështetur arsimin dëshmon për një vizion të avancuar kombëtar.
Në kërkim nga osmanët, në mbrojtje nga shqiptarët
Pas këtij aksioni, Sadik Zharri u vu në ndjekje intensive nga forcat osmane. Për t’i shpëtuar arrestimit, me ndihmën dhe rekomandimin e Shaban Blloshmit, ai u strehua në fshatin Kishte të Gramshit, në familjen e njohur Musaj, ku qëndroi për rreth një vit.
Ky solidaritet mes familjeve shqiptare në kohë rreziku është një tjetër dëshmi e frymës së bashkimit që karakterizonte lëvizjen për pavarësi.
Një histori që kërkon vendin e saj në tekstet zyrtare
Materiali i referohet kujtimeve të Shahin Musait, në librin “Mbresa dhe kujtime”, duke sjellë një copëz historie që deri më tani ka mbetur në hije.
Rasti i Sadik Zharrit nxjerr në pah një të vërtetë të rëndësishme: historia e Pavarësisë së Shqipërisë nuk është ndërtuar vetëm nga figurat e mëdha të njohura, por edhe nga dhjetëra drejtues lokalë që organizuan, financuan dhe mbajtën gjallë rezistencën në terren. Aksioni në Gurrën e Zezë në kufirim që ndan mes tyre fshatrat Dardhë e Xhyrë nuk ishte një përplasje e armatosur, por një operacion i mirëplanifikuar që synonte dobësimin e strukturave osmane dhe forcimin e elementit shqiptar si në luftë, ashtu edhe në arsim.
Mesazh për sot
Në një kohë kur historia shpesh mbetet në periferi të vëmendjes publike, rikthimi në skenën publike i figurave si Sadik Zharri shërben si kujtesë për rrënjët e sakrificës dhe vizionit kombëtar.
Albania Express News sjell në vëmendje një tjetër kapitull të historisë shqiptare, që meriton të njihet, të studiohet dhe të vlerësohet më shumë.
